7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Yukarıda bilgileri yazılı bulunan ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355.maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;

K A R A R Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle, 06/07/2018 tarihinde, davalıların sürücüsü, işleteni ve trafik sigortacısı olduğu ... plakalı kamyonun, davacıların murisi ...'ın kullandığı ... plakalı vinçli kamyona kusurlu olarak arkadan çarpması sonucunda meydana gelen kazada, ...'ın vefat ettiğini, davacı eş ...'ın ve davacı çocukları ... ile ...'ın babalarının desteğinden yoksun kaldıklarını ve manevi acı yaşadıklarını ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacı eş ... için 25.000,00-TL, davacı çocuklar ... için 2.500-TLve ... için 2.500-TL olmak üzere toplam 30.000-TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tüm davalılardan, davacı eş Leyla için 150.000-TL, davacı çocuklar ... için 75.000-TL, ... için 75.000-TL ve kardeş ... için 20.000-TL olmak üzere toplam 320.000-TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sürücü ve işletenden tahsiline, ayrıca murise ait araç kaza nedeniyle pert olduğundan aracın rayiç değerinin tespit edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş;

19/11/2020 tarihli dilekçesi ile maddi tazminat talebini davacı ... için 378.000-TL, davacı ... için 33.123-TL olarak ıslah etmiş ve avans faizine göre karar verilmesini istemiştir. Davalı ... Sigorta Aş vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin sorumluluğunun sigorta limiti ve sigortalının kusuru ile sınırlı olduğunu, kusur ve zararın belirlenmesi gerektiğini, davacıların; başvuruları üzerine teklif edilen bedeli kabul etmeyerek iş bu davayı açtıklarını belirterek, davanın reddini istemiştir. Davalılar ... San. Tic. Ltd. Şti. ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; kusuru kabul etmediklerini, talep edilen tazminat bedellerinin fahiş olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; ''..davalı sürücünün kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu, ölenin 52 yaşında vefat ettiği, 25 - 30 yıllık vinçli kamyon şoförü olduğu nazara alınmak suretiyle emsal gelirin belirlenmesi için İstanbul Kamyoncular Esnaf Odasına müzekkere yazıldığı, gelen cevap doğrultusunda aktüer bilirkişiden rapor alınıdğı, Anayasa Mahkemesinin 17/07/2020 tarihli iptal kararı da nazara alınmak suretiyle hesaplamada PMF yaşam tablosu ve progressif rant tekniği ile yapılan hesaplamaya itibar edilip, 16/11/2020 tarihli ek raporunun hükme esas alındığı; bilirkişi raporunda, davacı eş ...'ın 378.074,30 TL, ...'ın ise 33.123,33 TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplandığı, yaşı itibariyle diğer davacı olan ...'ın destekten yoksun kalma tazminatı talep edemeyeceğininin bildirildiği, toplam hesaplanan destekten yoksun kalma tazminatı sigorta poliçe limitini geçtiğinden; lehlerine destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilen davacılar arasında hak ettikleri tazminat miktarı yönünden poliçe limiti paylaştırılmak suretiyle hüküm oluşturulduğu, davacı tarafça her ne kadar araç zararı da talep edilmişse de, bilahare 10/12/2020 tarihli duruşmadaki beyanlarında araç zararını tahsil ettiklerini, bu yönden vekalet ücreti yargılama giderlerini de aldıklarını, bu kalem için davanın konusuz kaldığını belirttiklerinden araç hasarı yönünden talebin konusuz kaldığına karar vermek gerektiği; manevi tazminat talebi yönünden ise, tarafların sosyo-ekonomik durumları, olayın oluş şekli, manevi tazminatın bir cezalandırma aracı olamayacağı fakat zarar görenlerinde duydukları üzüntüyü bir nebze hafifletecek miktarda tayini gerektiği dikkate alınmak suretiyle kısmen kabulü gerektiği'' gerekçesiyle, Maddi tazminat talebi yönünden; Davacı ... için 378.000,00-TL destekten yoksun kalma tazminatının ilk 328.736,84-TL'sinin tüm davalılardan, kalan miktarının ise sadece sigorta dışındaki davalılar ... İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve davalı ...'tan müteselsilen tahsiline, Davacı ... için 33.123,00-TL destekten yoksun kalma tazminatının ilk 28.905,11-TL'lik kısmının tüm davalılardan, kalan miktarının ise sadece sigorta dışındaki davalılar ... İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve davalı ...'tan müteselsilen tahsiline, Bu tahsilatlar anında davalı sigortadan yapılacak tahsilatlarda 10/07/2018, diğer davalılardan yapılacak tahsilatlarda 06/07/2018'den itibaren yasal faiz alınmasına, Davacı ... yönünden destekten yoksun kalma tazminatı talebinin reddine, 26.000,00-TL olarak talep edilen araç hasarı yönünden alacak tahsil edilmiş bulunduğundan karar verilmesine yer olmadığına, Manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile; Davacı ... için 60.000,00-TL'nin, davacı ... ve ... için 30.000,00'ar TL manevi tazminatın davacı ... için 15.000,00-TL manevi tazminatın davalılar ... İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve davalı ...'tan kaza tarihi olan 06/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müteselsilen tahsiline, fazlaya dair manevi tazminat taleplerinin reddine, karar verilmiştir. Karara karşı, davacılar vekili, davalı sigorta şirketi vekili ve davalı ... San. Tic. Ltd. Şti. ile ... vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İstinaf nedenleri:

Davacılar vekili, müvekkilleri için hükmedilen manevi tazminatın düşük olduğunu, ticari faize hükmedilmesi gerekirken yasal faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir. Davalılar ... San. Tic. Ltd. Şti. ile ... vekili, müteveffanın vinçli kamyon operatörü olarak kabul edilerek bu yönde yapılan emsal ücret araştırmasına göre belirlenen gelire göre hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu, müteveffanın gerçek gelirinin doğru tespit edilmediğini, asgari ücretin kat be kat üzerinde gelir elde ettiğinin kabulünün doğru olmadığını, hesaplamanın TRH 2010 bakiye yaşam tablosuna ve 1,8 teknik faize göre yapılması gerektiğini, hükmedilen manevi tazminatın fazla olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir. Davalı sigorta şirketi vekili, müteveffanın gerçek gelirinin doğru tespit edilmediğini, hesaplamanın TRH 2010 bakiye yaşam tablosuna ve 1,8 teknik faize göre yapılması gerektiğini belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir. Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı, araç hasarı ve manevi tazminat istemine ilişkindir. (1)Dosyada mübrez vergi kaydı, yetki belgesi, araç ruhsat kaydı ve tüm dosya kapsamından müteveffanın kendine ait vinçli kamyon ile nakliye ( eşya, kuru yük, gıda taşıma..vs) işi yaptığı anlaşılmakla, müteveffanın gelirinin vinçli operatöre göre değil, İstanbul Kamyoncular Esnaf Oda'sının 28.10.2020 tarihli cevabi yazısında belirtilen ağır vasıta kamyon şöförünün kaza tarihindeki (2018) ve akabinde işlemiş dönem olarak 2019 ve 2020 yıllarındaki ortalama gelirine göre yani müteveffanın tespit edilen gerçek gelirine göre belirlenmesinde bir yanılgı bulunmamasına ve davacılar için hükmedilen manevi tazminatların fazla olmamasına göre, davalı sigorta şirketi vekili ve davalılar ... San. Tic. Ltd. Şti. İle ... vekilinin bu hususlara ilişen istinaf itirazları yerinde görülmemiş, reddine karar verilmesi gerekmiştir. (HMK.m.353/1-b/1) (2)Dosya kapsamında alınan 16/11/2020 tarihli aktüer ek raporunda, müteveffanın belirlenen gelirine göre; TRH 2010 yaşam tablosu ile 1,8 teknik faize ve PMF 1931 yaşam tablosu ile progresif rant yöntemine göre seçenekli hesaplama yapılmış olup, TRH 2010 yaşam tablosu ve 1,8 teknik faize göre yapılan 1. seçenek hesaplamada davacı ...'nın destekten yoksun kalma tazminatının 347.582,43-TL, davacı ...'un 33.123,33-TL olduğu, bu rakamlar poliçe limitini aştığından garame hesabı yapıldığında davacı Leyla'nın 328.736,84-TL, ...'un ise 31.26316-TL tazminat alacağının bulunduğu; PMF 1931 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemine göre yapılan 2. seçenek hesaplamada ise davacı ...'nın destekten yoksun kalma tazminatının 378.074,30-TL, davacı ...'un 33.123,33-TL olduğu, bu rakamlar poliçe limitini aştığından garame hesabı yapıldığında davacı ...'nın 331.094,89-TL, ...'un ise 28.905,11-TL tazminat alacağının bulunduğu tespit edilmiş olup, Yargıtay'ın güncel içtihatlarına göre trafik kazalarından kaynaklanan tazminat hesaplamalarının TRH 2010 bakiye yaşam tablosu ve progresif rant yöntemine göre yapılması gerekmekle, her ne kadar yerel mahkemece 2. seçeneğe (PMF-progresif rant) göre karar verilmiş ise de, rapora davalılar ... San. Tic. Ltd. Şti. ile ... vekilince hesaplama yöntemi hususunda itiraz edilmediğinden yargılama aşamasında ileri sürülmeyen bu itirazın ilk kez istinaf aşmasında ileri sürülmesi halinde HMK'nın 35.maddesi hükmü gözetildiğinde dairemizce dikkate alınamayacak olmasına, rapora davalı sigorta şirketince bu hususta itiraz edilmiş ise de, her iki hesaplamaya göre de teminat limitinin aşılması nedeniyle davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limitine göre garame hesabı yapıldığından netice olarak sigorta şirketi aleyhine bir durum bulunmamasına göre; davalı sigorta şirketi vekili ve davalılar ... San. Tic. Ltd. Şti. İle ... vekilinin bu hususa ilişen istinaf itirazlarının da yerinde görülmediğinden reddine karar verilmesi gerekmiştir. (HMK.m.353/1-b/1) (3)Davacılar vekilinin istinaf itirazlarının incelenmesine gelince; a/Dosya kapsamından, kaza tarihi (2018), kusur durumu( %100 davalı kusuru), kazanın meydana geliş biçimi, somut olayın özellikleri, müteveffanın yaşı (52) ve tarafların sosyal ve ekonomik durumları hep birlikte nazara alındığında; manevi tazminatın amacının, zarara uğrayan kişinin duyduğu manevi acıyı bir dereceye kadar yumuşatmak, bozulan manevi dengeyi onarıp düzeltmek, bir teselli, bir savunma ve ruhu tatmin etmek olduğu, Hakimin manevi tazminat miktarını tarafların kusur oranlarına, sosyal ve ekonomik durumlarına ve adalete uygun olarak takdir etmesi gerektiği, takdir edilecek miktarın, manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da göz önünde tutularak, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olması gerektiği, anılan ilkelere göre davacılar yararına uygun miktarda manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken, somut olaya uygun düşmeyecek şekilde davacılar için manevi tazminatın bir miktar az takdir edilmesi doğru görülmemiştir. (HMK.m.353/1-b/2) b/Davacılar vekili, dava dilekçesinde davaya konu tazminatlar için temerrüt faizi olarak yasal faize karar verilmesini talep etmiş ise de ıslah dilekçesiyle avans faizine hükmedilmesini istemiştir. Islah yoluyla, dava dilekçesindeki faiz türünün değiştirilmesi mümkün olup, zarara neden olan davalı yana ait araç ticari araç (kamyon) olmasına rağmen, (-bkz. Yargıtay 17.HD'nin 2015/11957 Esas, 2018/9334 Karar sayılı ilamı-) temerrüt faizi olarak ticari faize ( avans faizine) hükmedilmemesi de doğru görülmemiştir. (HMK.m.353/1-b/2) Açıklanan nedenlerle, davalı sigorta şirketi vekili ve davalılar ... San. Tic. Ltd. Şti. İle ... vekilinin istinaf itirazlarının yukarıda (1) ve (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle HMK'nın 353/1.b-1.maddesi gereğince esastan reddine; davacılar vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda (3) nolu bentte açıklanan nedenlerle kabulüne, ancak bu yanılgılar yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden kararın HMK'nın 353/1.b-2.maddesi gereğince kaldırılması ve yeniden hüküm tesis gerekmiştir.

MANEVİ TAZMİNAT TALEBİNİN KISMEN KABULÜ İLE; a/Davacı ... için 70.000,00-TL'nin, davacı ... ve ... için ayrı ayrı 35.000,00'er-TL manevi tazminatın, davacı ... için 20.000,00-TL manevi tazminatın davalılar ... İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve davalı ...'tan kaza tarihi olan 06/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte müteselsilen tahsiline, b/Fazlaya dair manevi tazminat taleplerinin reddine, c/Alınması gereken 40.789,47-TL harçtan dava açarken yatırılan ve bilahare tamamlanan 2.401,45-TL peşin ilam harcının mahsubu ile bakiye 38.388,02-TL harcın (davalı sigorta şirketi 23.800,57-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına, d/Davacı tarafça yapılan toplam 4.283,82-TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranı gereğince hesap ve takdir olunan 3.341,37-TL'nin (davalı sigorta şirketi 2.071,64-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) davalılardan alınarak davacılara verilmesine, bakiyesinin davacılar üzerinde bırakılmasına, Karar tarihindeki AAÜT gereğince, destekten yoksun kalma tazminatı yönünden: -Davacı ... için 34.910,00-TL nispi vekalet ücretinin ilk 31.461,52-TL'lik kısmının tüm davalılardan müteselsilen kalan 3.448,48-TL'lik kısmının ise sadece davalılar ... İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve davalı ...'tan alınarak davacı ...'a verilmesine, -Davacı ... için 4.968,00-TL nispi vekalet ücretinin ilk 4.335,00-TL'lik kısmının tüm davalılardan müteselsilen kalan 633,00-TL'nin ise sadece davalılar ... İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve davalı ...'tan alınarak davacı ...'a verilmesine, -...yönünden reddedilen destekten yoksun kalma tazminatı için hesaplanan nispi vekalet ücreti maktunun altında kaldığı ve verilecek vekalet ücretinin de asıl alacağı geçemeyeceği için bu davacıdan 2.500,00-TL vekalet ücreti alınıp, kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduklarından tüm davalılara bölüştürülmesine, Manevi tazminat yönünden: -Davacı ... için karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesap ve takdir olunan 17.900-TL nispi vekalet ücretinin davalılar ... İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve davalı ...'tan alınarak bu davacıya verilmesine; bu davacı yönünden reddedilen kısım üzerinden hesaplanan nispi vekalet ücreti kabul yönünden verilen miktarı geçemeyeceğinden 17.900,00-TL nispi vekalet ücretinin de bu davacıdan alınıp, davalılar ... İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve davalı ...'a verilmesine, -Davacı ... için karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜ'Tne göre hesap ve takdir olunan yönünden 17.900,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılar ... İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve davalı ...'tan alınarak bu davacıya verilmesine; bu davacı yönünden reddedilen kısım üzerinden hesaplanan nispi vekalet ücreti kabul yönünden verilen miktarı geçemeyeceğinden 17.900,00-TL nispi vekalet ücretinin de bu davacıdan alınıp, davalılar ... İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve davalı ...'a verilmesine, -Davacı ... yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜ'Tne göre hesap ve takdir olunan yönünden 17.900,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılar ... İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve davalı ...'tan alınarak bu davacıya verilmesine; bu davacı yönünden reddedilen kısım üzerinden hesaplanan nispi vekalet ücreti kabul yönünden verilen miktarı geçemeyeceğinden 17.900,00-TL nispi vekalet ücretinin de bu davacıdan alınıp, davalılar ... Petrol Hayvancılık İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve davalı ...'a verilmesine, -Davacı ...yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜ'Tne göre hesap ve takdir olunan yönünden 17.900,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılar ...İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve davalı ...'tan alınarak bu davacıya verilmesine; bu davacı yönünden reddedilen kısım bulunmadığından davalılar ... İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve davalı ... lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, -Araç hasarı yönünden davacı taraf tüm alacağını yargılama giderleri ve vekalet ücretleri de dahil almış olduğundan o kalem yönünden yargılama gideri ve vekalet ücreti taktirine yer olmadığına, 3/Gider avansından arada kalanın yatıran tarafa iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve HMK'nın 362/1-a madde hükmü gereğince miktar itibariyle kesin olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 02/05/2024