18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

İDDİA VE TALEP :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dvacıya ait ... plakalı araç park halindeyken sürücü ... ... yönetimindeki ... plakalı aracıyla dikkatsiz seyredip çarptığını, davacıya ait araçta hasar meydana geldiğini, davalı sürücünün olayda asli ve tam kusurlu olduğunu, davalıya ait aracın sigortalı olduğunu, davalı sigorta şirketinin davacı zararından sorumlu olduğunu, araçtaki değer kaybının bilirkişi marifetiyle hesaplanması gerektiğini, aracın kazadan önceki ve sonraki değerleri arasındaki fark şeklinde hesaplanması gerektiğini, davacıya ait aracın ağır hasar gördüğünü, aracın uzun süre tamirde kaldığını ve kullanılamadığını, 223.823,66 TL hasar belirlendiğini belirtmiş ve ticari avans faiziyle birlikte şimdilik 100,00 TL değer kaybı talep ettiklerini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı taraftan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekilinin 22.07.2024 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; fazlaya dair her türlü dava ve takip ve tazminat haklarımız saklı kalmak kaydıyla; davalılar ... ... ve ... ...'dan 12.500,00-TL değer kaybı alacağının kaza tarihi olan 14.01.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline, dava masraf ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini SAVUNMA VE KARŞI TALEP :

Davalı ... ... Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı şirkete gerekli evraklarla başvurulmadığını, dayandığı delillerin kendilerine bildirilmediğini, belirsiz alacak istenemeyeceğini, ... plakalı aracın davalı şirkete 13.10.2022/2023 vadeli ... no.lu poliçe ile trafik sigortalı olduğunu, davalı şirketin yaptığı ödemelerle başka borcunun kalmadığını, teminat limitinin tükendiğini, kusur durumunun belirlenmesi gerektiğini, hesaplamanın poliçe genel şartlarına göre yapılması gerektiğini, gerçek değer kaybı için gerekli kriterlerin incelenmesi gerektiğini, aracın ağır hasar kaydı olması halinde başvurunun reddinin gerektiğini, hasar gören bölgelerin eski hasarlı olması halinde talebin reddinin gerektiğini, değer kaybının teminat dışı olduğu haller olduğunu belirtmiş ve faizin yasal faiz olması gerektiğini belirtmiştir.

Davalılar ... ... ve ... ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Söz konusu trafik kazası 14.01.2023 tarihinde gerçekleşmiş olup Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinin geçerli olduğu dönemde gerçekleştiğini, bu açıdan trafik kazasında gerçekleşen risk sigorta poliçesi kapsamında olduğunu, bu anlamda söz konusu trafik kazasında gerçekleşen risk poliçenin genel ve özel şartlarına göre sigorta poliçesi kapsamın da olup buradaki sorumluluk sigorta poliçesini tanzim eden ... ... Sigorta A.Ş.'ye ait olduğunu, müvekkilinin her ne kadar tam kusurlu olduğu iddia edilse de tam kusurlu haller zaten sigorta poliçesi kapsamında kaldığını, Müvekkilinin kazanın meydana gelmesinde kasti bir hareketi bulunmamakta veya ağır bir kusurunun bulunmadığını, nitekim, davacı taraf kazaya karışan ... plakalı ... marka aracındaki hasarı kendi Kasko firması olan ... Sigorta A.Ş.’ye yaptırmış olmakla maddi hasarın 189,681.07-TL olduğunu, bu tutarın 120.000-TL'si, ihtiari kayıtla müvekkillerinin trafik sigortası ... ... Sigorta A.Ş tarafından ödendiğini, Trafik sigortalarında ödenecek üst sınır 120.000-TL olması nedeniyle, kalan kısım ise ... Sigorta tarafından müvekkillerinden talep ettiğini, müvekkilinin bakiye kalan tutarın 45.000-TL'sini de ... Sigorta'ya ödediğini, müvekkilinin tam kusurlu değil, %50 kusurlu olduğunu, açılan davanın davacı tarafın Karayolları Trafik Kanunu’nun 97. Maddesi uyarınca zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunmadığından davanın öncelikle dava şartı yokluğundan usulden reddine, bu taleplerinin yerinde görülmediği taktirde, davacı tarafın bütün talepleri ile açılan davanın reddine, bahsi geçen kaza ile ilgili bilirkişi uyarınca tespit edilecek kusur oranlarının mahkeme nezdinde tespit edilmesine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı taraftan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE :

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Dava; Davacıya ait ... plakalı araç ile davalı ... ... ya davalı ... ... nın kullanımda olan ve davalı sigorta şirketi tarafından trafik sigortalı olduğu belirtilen ... plakalı araçların karıştığı 14/01/2023 tarihli trafik kazası nedeniyle davacının aracında meydana geldiği iddia edilen değer kaybına ilişkin 1.000,00 TL nin belirsiz alacak olarak davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili talepli davadır. 23.07.2022 havale tarihli dilekçe ile dava değeri 12.500,00 TL' ye yükseltilmiştir. Mahkememizin 08/01/2024 tarihli duruşmasında; Dosyanın Makine Mühendisi bilirkişiye tevdii ile, kusur ve değer kaybı ile her bir davalının sorumluluğuna ilişkin rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.

Mahkememiz dosyasına 03/06/2024 tarihli bilirkişi raporu ibraz edilmiştir.

Raporda özetle; "Dava konusu olaya ilişkin olarak düzenlenen Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre 14.01.2023 günü saat 20:15 sıralarında İstanbul ... ilçesi ... caddesi üzerinde sürücü ... ... yönetimindeki ... plakalı aracıyla seyrederken No:33 önüne geldiğinde aracının sağ ön tampon ve çamurluk kısımlarıyla sağ tarafta park halinde bulunan ... plakalı aracın sol arka tampon ve sol arka kapı, sol ön kapı kısımlarına çarpmıştır.

Dosyada bulunan ve olay yerini gösteren fotoğrafların incelenmesinden, davacıya ait aracın yaya kaldırımı üzerinde ve park yasağı olan yerde park halinde olduğu, yolun tek şeritli olduğu, davacıya ait aracın park etmesiyle hem yaya kaldırımında yaya geçişini engellediği hem de yolda araç seyrini engellediği tespit edilmiştir.

Fotoğrafta görüldüğü üzere davacıya ait araç kaldırım üzerinde ve kısmen tek şeritli yol üzerinde park etmiş olup kaldırımda araç parkını önlemek için korkuluk demiri olduğu görülmektedir. Yol tek şeritli olduğundan davacının aracını park etmesi sonucu yolun da daraldığı ve trafik güvenliğinin bozulduğu anlaşılmaktadır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre: Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller: Madde 84 – Araç sürücüleri trafik kazalarında;

a)Kırmızı ışıklı trafik işaretinde veya yetkili memurun dur işaretinde geçme,

b)Taşıt giremez trafik işareti bulunan karayoluna veya bölünmüş karayolunda karşı yönden gelen trafiğin kullandığı şerit, rampa ve bağlantı yollarına girme,

c)İkiden fazla şeritli taşıt yollarında, karşı yönden gelen trafiğin kullandığı şerit veya yol bölümüne girme,

d)Arkadan çarpma,

e)Geçme yasağı olan yerlerde geçme,

f)Doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma,

g)Şeride tecavüz etme,

h)Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama,

i)Kaplamanın dar olduğu yerlerde geçiş önceliğine uymama,

j)Manevraları düzenleyen genel şartlara uymama,

k)Yerleşim birimleri dışındaki karayolunun taşıt yolu üzerinde, zorunlu haller dışında park etme veya duraklama ve her durumda gerekli tedbirleri almama,

l)Park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallara uygun olarak park edilmiş araçlara çarpma, Hallerinde asli kusurlu sayılırlar. Ancak, kazada bu hareketlerden herhangi biri, kazaya karışan araç sürücülerinden birden fazlası tarafından yapılmış veya kaza bu hareketler dışında kurallarla, yasaklamalara, kısıtlamalara ve talimatlara uyulmaması nedenlerinden doğmuşsa, karayolunu kullananlar için kusur oranı yönetmelikte belirtilen esaslara göre tespit edilir.

Yukarıdaki kanun maddesinde yazıldığı üzere park için ayrılmış yerde park halindeki araçlara çarpan sürücüler asli kusurlu sayılır. Ancak davacının aracını park ettiği yerin park için ayrılmış bir yer olmadığı dikkate alındığında, olayda davalı sürücünün asli kusurlu sayılamayacağı anlaşılmaktadır. Yine aynı kanunun son cümlesinde, kazada asli kusurlu sayılacak tarafın yasaklara uymayan taraf olacağı açıkça belirtilmiştir.

Buna göre dava konusu olayda davacı sürücü park yasağı olan yere park ederek kazaya neden olduğundan olayda % 75 oranında asli kusurludur. Davalı sürücü ... ... ise, davacının park yasağı olan yere park etmesi nedeniyle yolun daraldığı yerde daha yavaş ve daha dikkatli seyretmesi sonucu hatalı park edilmiş araca çarptığından olayda % 25 oranında tali kusurludur.

Yargıtay ... Hukuk Dairesinin 2002/ ... -E 2002/...-K sayılı ilamında "…tamamen onarılmış olsa bile kazaya uğrayan araba, tahribatın izlerini taşıyacağından onarıldıktan sonra mübadele (rayiç) değerinin olaydan önceki mübadele değerinden az olacağının kabulü gerekir. Aracın onarılmış durumdaki değeri, ne kadar iyi onarılmış olursa olsun, kural olarak aynı nitelikteki hiç hasara uğramayan araç değerinden düşüktür ve bu da cari değerinden kaybettirmektedir…" denilmektedir.

Araçlarda oluşan değer kaybının, araçtaki hasarla doğru orantılı olacağı tartışmasızdır. Kaporta saçlarının düzeltilip yeniden boyanma işlemleri sonucu bu parçalardaki orijinal boya kalınlığı değiştiğinden, bu durum aracın ikinci el değerinin düşmesine neden olmaktadır. Tampon, cam, far, gibi plastik parçaların ve radyatör, fan motoru, vb. gibi vidayla ve cıvatayla değiştirilen mekanik parçaların değer kaybı oluşturmadığı bilinmektedir.

Dava konusu ... plakalı ... marka ... tipi ve 2014 model ve kaza tarihinde 175.405 Kmdeki binek otomobilde başvuru konusu trafik kazası nedeniyle meydana gelen maddi hasara ilişkin olarak dosyada sunulan eksper raporunun ve hasarlı araç fotoğraflarının incelenmesinden, araçta meydana gelen ve değer kaybına etki edebilecek işlemlerin Değiştirilen parçalar: sol arka kapı, sol arka çamurluk, Düzeltilen parçalar: sol ön kapı, arka panel, havuz sacı olduğu, toplam hasar miktarının KDV hariç 189.681,07 TL olduğu tespit edilmiştir.

Yapılan TRAMER sorgulamasında, dava konusu aracın dava konusu toplam 7 kazasının olduğu, bunlardan 6'sının dava konusu kazadan önce meydana geldiği tespit edilmiştir.

Kayıtlarımıza gore ... sasi nolu ... markali arac 7 adet kazaya karismistir. KZ1: 14/01/2023 ERP-Carpma 189681TL KZ2: 12/05/2019 Park Halinde Carpilma 4889TL (Sağ ön kısmı hasarlı) KZ3: 14/06/2016 ERP-Carpma 3495TL (Arkadan çarpılma hasarlı) KZ4: 20/01/2016 Carpma 3209TL KZ5: 20/04/2015 ERP-Park Halinde Carpilma 6389TL (Ön ve arka kısmından hasarlı) KZ6: 18/04/2015 ERP-Carpma 458TL (Arka tampon hasarlı) KZ7: 08/01/2015 ERP-Ön cam Kırılması 2.925,91 TL Başvuru konusu araç ülkemizde yüksek seviye fiyatlı araç sınıfında olup markası, tipi, 2014 model ve kaza tarihinde 1 yaşında, 5 eski hasarı olan ve yüksek Km'li olması nedeniyle yavaş hızda satılan araç kategorisinde yer almaktadır. Araçta dava konusu kazada hasar gören arka panel ve havuz sacının daha önceki kazalarında da hasara uğradığı tespit edilmiştir.

Yapılan onarım işleminin orijinal parça ve malzeme ile yetkili serviste yapıldığı anlaşılmaktadır.

Başvuru konusu aracın hasarsız ikinci el piyasa rayiç satış değeri, yapılan piyasa araştırmasına göre, Km değeri dikkate alındığında, rutin pazarlık payı da düşüldüğünde ve çok sayıda eski kazası dikkate alındığında, ekte sunulan belgelerde de görüldüğü üzere kaza tarihi itibariyle ortalama 3.250.000,00 TLdir. Aracın eski kazalarında hasar gören parçaları hariç tutulduğunda, dava konusu kazada hasar gören sağ arka kapı ve sağ arka çamurluk parçalarının değişimi nedeniyle kazadan sonraki 2. El rayiç satış değeri 3.000.000,00 TL olup araçta 50.000,00 TL değer kaybı oluşmuştur. Davalı sürücü olayda % 25 oranında kusurlu olduğundan, davacının davalılardan talep edebileceği maddi zararı 12.500,00 TL'dir. Yukarıda açıklandığı üzere: Dava konusu olayda davalı sürücü ... ...'nın % 25 oranında tali kusurlu olduğu, Davacı sürücünün olayda % 75 oranında asli kusurlu olduğu, Davacının davalılardan talep edebileceği değer kaybı zararının kusur oranına göre

12.500,00 TL olduğu,

2.Dava konusu ... plakalı kiralık otomobilde meydana gelen değer kaybının 250,00 TL olduğu" ifade edilmiştir.

Dosya içeriği, elde edilen bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesi sonucu; Dava konusu 14.01.2023 trafik kazasında, dosyada bulunan ve olay yerini gösteren fotoğrafların incelenmesinde, davacıya ait aracın yaya kaldırımı üzerinde ve park yasağı olan yerde park halinde olduğu, yolun tek şeritli olduğu, davacıya ait aracın park etmesiyle hem yaya kaldırımında yaya geçişini engellediği hem de yolda araç seyrini engellediği, dava konusu olayda davacı sürücü park yasağı olan yere park ederek kazaya neden olduğundan olayda % 75 oranında asli kusurlu olduğu, davalı sürücü ... ... ise, davacının park yasağı olan yere park etmesi nedeniyle yolun daraldığı yerde daha yavaş ve daha dikkatli seyretmesi sonucu hatalı park edilmiş araca çarptığından olayda % 25 oranında tali kusurlu olduğu, dava konusu ... plakalı ... marka ... tipi ve 2014 model ve kaza tarihinde 175.405 Kmdeki binek otomobilde başvuru konusu trafik kazası nedeniyle meydana gelen maddi hasaramiktarının KDV hariç 189.681,07 TL olduğu, yapılan TRAMER sorgulamasında, dava konusu aracın dava konusu toplam 7 kazasının olduğu, bunlardan 6'sının dava konusu kazadan önce meydana geldiği, araçta dava konusu kazada hasar gören arka panel ve havuz sacının daha önceki kazalarında da hasara uğradığı, aracın eski kazalarında hasar gören parçaları hariç tutulduğunda, dava konusu kazada hasar gören sağ arka kapı ve sağ arka çamurluk parçalarının değişimi nedeniyle kazadan sonraki 2. El rayiç satış değeri 3.000.000,00 TL olup araçta 50.000,00 TL değer kaybı oluştuğu, davalı sürücü olayda % 25 oranında kusurlu olduğundan, davacının davalılardan talep edebileceği maddi zararının 12.500,00 TL olduğu, davalı şirketinin sigortalısının kusur oranına göre müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı tespit edilmekle, bilirkişi raporlarının denetime uygun, hüküm kurmaya elverişli olduğu göz önüne alınarak, Davanın kabulü ile; 1.000 TL nin dava tarihi olan 06/10/2023 tarihinden itibaren her üç davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 11.500,00 TL 'nin dava tarihi olan 06/10/2023 tarihinden itibaren davalılar ... ... ve ... ... dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.