7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
- Mahkeme
- İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
- Daire
- 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
- Esas No
- 2022/227
- Karar No
- 2024/577
- Karar Tarihi
- 15.10.2024
- Dava Türü
- DIGER
- Hukuk Alanı
- Tüketici Hukuku
- Karar Sonucu
- REDDİNE
T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin uhdesinde bulunan mevduatlarını değerlendirmek amacıyla davalı ...A.Ş. İle 28/11/2012 tarihinde Çerçeve Sözleşmesi imzaladığını, bu Sözleşmeye istinaden almış olduğu hisse senetleri ile ilgili 2015 yılına kadar herhangi bir işlem yapmadığını, çünkü müvekkilinin hisse senetlerini yatırım amacı ile bankadaki parasının erimemesi için yaptığını, hisse alış satış işlemleri sonucunda davalılar tarafından çok yüksek miktarda komisyon tahsil edildiğini, müvekkilinin tüm birikimlerini davalıların kusuru neticesinde eridiğinden bahisle, davanın kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL'nin faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesi talep edilmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle;. Davacı imzalamış olduğu sözleşmeler kapsamında hisse senedi alım satım işlemleri gerçekleştirdiği, gerek bu sözleşmelerde gerekse sözlü olarak işlemlerin riskleri ve olası sonuçları tüm ayrıntısı ile davacı ile paylaşılmış, davacı tüm bu sonuçları öngörerek hareket ettiği, Davacı, bu kapsamda, aşağıdaki sözleşme, form ve taahhütleri imzaladığı, 28.11.2012 tarihli; Sermaye Piyasaları Araçları Alım Satım İşlem Çerçeve Sözleşmesi, Sermaye Piyasası İşlemleri Risk Bildirim Formu, Taahhütname, 29.09.2015 tarihli, Sermaye Piyasası Araçları Kredisi İstek ve Bilgilendirme Formu, 29.09.2015 tarihli Sermaye Piyasası Araçları Kredi Sözleşmesi, 29.09.2015 tarihli Bireysel Müşteriler İçin Müşteri Tanıma Formu, 23.09.2014 tarihli ve 31.07.2015 tarihli, , hesabındaki tüm işlemleri izlediğinden, adresine ekstre gönderilmemesi taahhütnameleri. Davacının farklı tarihlerde sermaye piyasalarında yatırım amacıyla sözleşme imzalamış olması, amacının mevduat faizi vb. Gibi daha sağlam ve riski az ürünlerde değerlendirmek olmadığı, tam tersine, hisse senedi piyasalarında üstelik kredili olarak menkul kıymet alım satım ticareti ile uğraşma amacı olduğunu göstermekte olduğu, davacı, piyasa riskleri konusunda bilgilendirilmediğini uyarılmadığını iddia etmekteyse de bu iddiası doğru olmadığı, uyarısı da davacının bilgisine sunulmuş olmakla, davacının kendisine yapılan öneriler ve tavsiyeler nedeniyle zarara uğradığı iddiasının hiç bir geçerliliği de bulunmadığı, davacı 07.12.2012 tarihinde ... hissesi virman yaparak işlemlere başlamış ise de, ilk alım satım işlemi 07.04.2015 tarihinde başlamış ve 10.09.2018 tarihinde sonlandırdığı, davacı tam 3,5 yıl boyunca sürekli olarak hisse senedi alım ve satımı yapmıştır. 3,5 yıl boyunca işlemleri devam eden telefon görüşmeleri yapan bir yatırımcının “işlemlerden haberim yoktu” savunması en başta mantığa sonra da hayatın olağan akışına aykırı olduğu, davacı hisse senedi alım satım emirlerinin çoğunu sözlü olarak vermiş veya bu talimat veya işlemlere onayları mevzuata uygun olarak kayda alındığı, davacının iddiasına göre: sözleşmeleri okumadan imzalamış durumda olduğu, oysa ki ses kayıtları dinlendiğinde her şeye hakim olduğu, fiyatlardaki en küçük dalgalanmayı dahi takip ettiği anlaşıldığı, davacı ile müvekkili şirket müşteri temsilcisi ile gerçekleştirmiş olduğu görüşmelerde; Neredeyse tüm aramaları kendisinin yaptığı, aracı kurumu bazen günde 10 bazen 20 kez olmak üzere kendisinin aradığı, piyasa ve hisse fiyatları hakkında görüş istediği, belirtilen nedenlerle, öncelikle yetki itirazımızın incelenerek karara bağlanmasına ve yetki itirazımızın kabulü ile istem halinde dosyanın İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine, delil listemizdeki delillerin celbi için bildirilen yerlere müzekkere yazılmasına, ses kayıtları geldiğinde dökümünün dosyaya aldırılması için bilirkişiye verilmesine, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ... BANKASI ANONİM ŞİRKETİ vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu olayda İstanbul mahkemelerinin görevli ve yetkili olduğunu, davanın yetkili ve görevli İstanbul Tüketici Mahkemesine gönderilmesini, dava konusu olayda müvekkili bankaya husumet yöneltilemeyeceğini, husumet itirazı doğrultusunda davanın husumet yokluğundan reddine, esas ilişkin beyanla bulunma hakkı saklı kalmak kaydıyla haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, 28/11/2012 tarihli Çerçeve Sözleşmesi nedeniyle zarar tazmini yasal şartlarının oluşup oluşmadığı hususundadır.
Mahkememizce tüm deliller toplanmış, gerekli inceleme ve araştırmalar yapılmış, 05/10/2022 tarihli ara karar ile dosyanın CD çözümleme uzmanı bilirkişiye tevdi ile davalı ... ... ile davacı asil arasında görüşme kayıtlarını içeren CD'nin irdelemek suretiyle çözümleme konusunda rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir. 02/11/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Mahkemenmiz tarafından ...Esas numarasıyla tarafına tevdii edilen dosya ile ilgili olarak “CD içerisinde yer alan ses kayıtlarının metin haline getirilmesi” ile teknik bilirkişi raporu hazırlanması istenmiştir. Tarafımızca mahkememiz tarafından 2022 / 227 Esas sayı metin haline getirilmiş olup, CD içerisinde dosyaya sunulduğu bildirilmiştir. Mahkememizin 17/10/2023 tarihli ara karar uyarınca dosyanın SPK bilirkişiye tevdi ile gerektiğinde davalı şirket kayıtların üzerinde yerinde inceleme yapılmak sureti ile tüm dosya kapsamı hakkında rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir. 16/09/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; 2022/227 E. sayılı dosyaya ilişkin tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda gerekli inceleme ve değerlendirme çalışmaları yapılmış olup itiraz konuları aşağıda cevaplandırılmıştır. Davalının husumet yönünden itirazının değerlendirilmesi; Aracı kurumların merkez dışı örgütlerinin çalışma usul ve esasları, SPK 111-39.1 sayılı Yatırım Kuruluşları Tebliğinin 42,43,44 ve 45.nci maddelerinde düzenlenmiş olup Şube ve/veya İrtibat bürosunun yapacağı iş ve işlemlerden kaynaklanan her türlü hukuki ve cezai sorumluluk aracı kuruma aittir. Dava konusu olayda Davalı ... Bankası A.Ş. Melikgazi-Kayseri Şubesi (Banka), davalı ... ... A.Ş.'nin (... Yatırım) Kayseri acentası sıfatıyla Çerçeve sözleşmeyi imzalamıştır. Banka, sermaye piyasası mevzuatı kapsamında müşterilerin vermiş olduğu emirlerin, acenta sıfatıyla ... Yatırıma iletilmesine aracılık etmektedir. İşlemler ... Yatırım nezdinde yapılmaktadır. Davacı müşterinin hisse senedi alım ve satım işlemlerinden dolayı zarar ettiğine ilişkin iddialarını birinci derecede davalı ... Yatırım'a yönlendirmesi, husumet yönünden ... Yatırıma dava açılması gerekmektedir.
2.Davacı, Sermaye Piyasası Araçları Alım Satım İşlem Çerçeve Sözleşmesi ve ekleri olan bildirim formları ve taahhütnamelerin imzalandığını fakat herhangi bir nüshasının verilmediği, uygunluk testinin yapılmadığı iddiasının değerlendirilmesi; Davacı müşteri ... ile Davalılar ... Yatırımın acentası sıfatıyla ... Bankası Melikgazi-Kayseri Şubesi arasında 111-39.1 Sayılı Yatırım Kuruluşlarının Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Tebliğ'in 26. ncı maddesi kapsamında 28.11.2012 tarihinde; Sermaye Piyasası Araçları Alım Satım İşlem Çerçeve Sözleşmesi ve ekinde Sermaye Piyasası İşlemleri Risk Bildirim Formları, Müşteri tanıma formu ve Taahhütnamelerin imza sözleşmenin bir nüshasını teslim aldığı ve sözleşmenin tümünü okuyup kabul ederek imzaladığı, uygunluk testi ile ilgili belgenin dosyaya sunulan belgeler arasında bulunmadığı, 3- Her bir işlem için müşterinin açık, yazılı, imzalı, emir yönü ve tutarı içerir şekilde emir vermesinin zorunlu olduğu, oysa davalı firma tarafından yapılan sermaye piyasası işlemlerinin hiçbirinde müvekkilinin yukarıdaki koşulları taşıyan yazılı bir emrinin bulunmadığı iddiasının değerlendirilmesi, Müşterilerin vermiş oldukları alım satım emirlerinin taşıması gereken koşullar, yukarıda arz edildi; üzere 111-45.1 sayılı Yatırım Hizmet ve Faaliyetleri ile Yan Hizmetlere İlişkin Belge ve Kayıt Düzeni Hakkında Tebliğin (Belge ve Kayıt Düzeni Tebliği) 8.nci maddesinde düzenlenmiştir. Yatırım Kuruluşları, müşterilerden yazılı veya sözlü emirler kabul edebilirler. Davacı vekili, müvekkilinin mevzuattaki koşulları sağlayan yazılı ve imzalı bir emrinin bulunmadığı iddiasına karşılık dosyaya sunulan telefon görüşmelerine ait ses kayıtlarında emirlerin kayıtlı telefonlar ile verildiği görülmektedir. Telefon ile verilen emirler genel hükümler açısından sözlü emir niteliğinde olup, yatırım kuruluşu tarafından tarih, zaman ve müşteri bazında elektronik ortamda kayıtlarının tutulması zorunludur. Sözlü alım satım emirlerine dayanılarak yapılan işlemlerde, sözlü emrin varlığını ispat yükü yatırım kuruluşuna aittir. Emir vermesine rağmen işlemlerinin gerçekleştirilmediğini iddia eden müşteri ise söz konusu alım ve/veya satım emri verdiğini ispatla yükümlüdür.
4.Hesap ekstreleri ve işlem sonuç formlarının müvekkile gönderilmesi hususunda anlaşılmış olmasına rağmen bankaca yükümlülüğün yerine getirilmediği iddiasının değerlendirilmesi; Müşterinin gerçekleşen alım ve satım emirlerine ilişkin bildirimler ve hesap ekstrelerinin gönderilmesine ilişkin usul esaslar, Belge ve Kayıt Düzeni Tebliğinin 16 ve 17.nci maddelerinde düzenlenmiştir. Gerçekleşen işlemler, müşteriye en geç gün sonunda olmak üzere çerçeve sözleşmede belirtilen sürede alınan ve satılan sermaye piyasası aracının cins, miktar, fiyat, komisyon ve gider karşılıklarını gösterecek şekilde elektronik ortamda düzenlenecek İşlem Sonuç Formu ile bildirilir veya elektronik ortamda erişim sağlanır. Müşteri hesabına ilişkin düzenlenen aylık hesap ekstrelerinin, takip eden ayın ilk beş iş günü içerisinde müşteri adreslerine gönderilmesi zorunludur. Müşterinin yazılı talimatı olmak şartıyla Müşteri tarafından beyan edilecek elektronik posta adresine aynı süre içinde gönderilebilir ya da müşterilerin hesap ekstresine elektronik ortamda erişimine imkân sağlanabilir. Hesap ekstresi gönderilmemesi hususunda yazılı talimatı bulunan müşterilere hesap ekstresi gönderilmeyebilir. Davacı Vekili, hesap ekstresi ve işlem sonuç formunun gönderilmediği iddiasına karşılık, davacının ekte ilgili sayfaları bulunan 23.09.2014 ve 31.07.2025 tarihli taahhütnamelerçerçevesinde hesap ekstresinin hazırlanmamasını ve gönderilmemesini talep ettiği görülmektedir.
5.Çerçeve Sözleşme'nin 18.1 maddesinde firmanın yapılan işlem tutarları üzerinden onbinde 32 oranında komisyon tahsil etmeye yetkili olduğunu, sektörde diğer firmalar tarafından onbinde 8-10 gibi makul oranlar uygulandığını, onbinde 32 komisyon oranının fahiş ve haksız kazanç sağlamaya yönelik olduğu iddiasının değerlendirilmesi; Davacı Vekilinin, Alım Satım işlemleri üzerinden alın; 0,0032 (onbinde otuziki) belirtildiğini, bu oranın çok yüksek yönelik olduğunu, sektörde uygulanan ortalama komisyon oranlarının onbinde 8-10 olduğu iddiasına karşılık itiraz edilen komisyon oranlarının serbest piyasa koşullarında aracı kurumlar ve müşterileri arasında farklı olabileceği, çerçeve sözleşmede 0,0032 (onbinde otuziki) olarak belirtilmesine rağmen dosyaya sunulan müşteri cari hesap ekstreleri üzerinde alım ve satım işlemlerinde uygulanan komisyon oranlarının BSMV dahil onbinde 8-10 aralığında olduğu görülmektedir. komisyon oranının çerçeve sözleşmede fahiş ve haksız kazanç sağlamaya 6- Davacı Vekilinin, müvekkilinin ilkokul mezunu olup sermaye piyasalarında yatırım yapabilecek düzeyde ticari-ekonomik bilgi ile yatırımını doğru şekilde yönlendirebilecek birikime sahip olmadığını, alenen yanlış yönlendirildiğini, davalıların müvekkilin uğramış olduğu zarardan sorumlu olduklarını, müvekkilin uğramış olduğu zarar tam olarak bilinemediğinden her bir zararlı işlemin yapıldığı tarihten itibaren işleyecek mevzuata uygulanacak en yüksek faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilmesi talebinin değerlendirilmesi, Davacı ..., dosyaya sunulan menkul kıymet hareket listesinde 28.71.2012- 29.08.2015 tarihleri arasında aşağıdaki tabloda belirtilen hisse senetlerinde toplam 13.410.807 TL değerli nominal 1.972.651 adet alım işlemi, toplam 13.686.608 TL değerli nominal 1.825.572 adet satım işlemi yaptığı hesaplanmıştır. (İşlem sayısı 951- Hesaplanan işlem hacmi: 27.097.415 TL) Ses kayıtlarının deşifrasyonunda, davacı müşteri ile davalı banka müşteri temsilcileri arasında sıklıkla piyasa ve hisse senedi fiyatlarına ilişkin beklentiler hakkında karşılıklı görü; değerlendirmelerin yapıldığı, alım satım kararlarının verildi; ve portföyündeki nakit ve hisse senetleri hakkında bilgi aldığı, yapılan işlemlerin müşteri bilgisi dahilinde bulunduğunun ses kayıt dökümlerinde mevcut olduğu, dosyaya sunulan 2019 Mayıs-Kasım aylarına ait hesap ekstrelerinde cari hesap bakiyesinin O TL, menkul kıymet olarak 0,333 adet ... hisse senedinin bulunduğu (Değeri 1,74 TL), Davacı Vekilince; yaklaşık 4 yıl boyunca müvekkilin yanlış yönlendirildiği, adına binlerce hisse anımsatım işlemi yapılarak telafisi mümkün olmayan maddi zarara maruz kaldığı iddiasına karşılık Davacının somut olarak zararını bilmediği, her bir zararlı işlemin tespit edilerek tazmin edilmesi talebine karşılık aynı ve/veya diğer hisse senetlerindeki karlı işlemlere yönelik herhangi bir talebinin bulunmadığı, sadece zararlı işlemlerin dikkate alınarak kar-zarar hesaplanamayacağı, başka bir ifade ile aynı hisse senedinde hem karlı, hem de zararlı işlemlerin bulunduğu dikkate alındığında zararlı işlemlere itiraz edildiği, karlı işlemlere itiraz edilmediği görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Somut uyuşmazlıkta; davacı tarafça 28/11/2012 tarihli çerçeve sözleşmesi nedeniyle zarar tazmini istemine ilişkin iş bu davanın açıldığı, davacı ..., dosyaya sunulan menkul kıymet hareket listesinde 1.972.651 adet alım işlemi ile bu işlemlere ilişkin toplam 13.686.608 TL ve yine değerli nominal 1.825.572 adet satım işlemi yaptığı, ses kayıtları dökümünde, davacı müşteri ile davalı banka müşteri temsilcileri arasında yapılan işlemlerin müşteri bilgisi dahilinde bulunduğu, son olarak dosyaya sunulan 2019 Mayıs-Kasım aylarına ait hesap ekstrelerinde cari hesap bakiyesinin O TL, menkul kıymet olarak 0,333 adet ... hisse senedinin bulunduğu (Değeri 1,74 TL), davacı tarafça yaklaşık 4 yıl boyunca davacı asilin yanlış yönlendirildiği, adına binlerce hisse alım/satım işlemi yapılarak telafisi mümkün olmayan maddi zarara maruz kaldığı iddiasında bulunulmuş ise de yapılan iş ve işlemlerin incelenmesinde sadece zararlı işlemler değil karlı işlemlerin de yapıldığı, yalnızca zararlar işlemler nedeniyle zarar tazmin talebinde bulunulmasının hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olacağı, mahkememizce aldırılan ve hükme esas alınan bilirkişi raporuyla da bu hususun tespit edildiği uygunluk testine ilişkin bilgi belge dosya kapsamında bulunmamakla birlikte yapılan işleri mahiyeti, ses dökümü gereğince işlemlerden davacı yanın haberdar oluşu ve zarar olgusu ispat edilemediğinden anlaşılmakla; davanın davalı ... ... AŞ yönünden reddine, davanın davalı ... Bankası AŞ. yönünden ise sözleşmenin tarafı olmaması nedeniyle pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
1.Davanın davalı ... Bankası AŞ. Yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE;
2.Davanın davalı ... ... AŞ yönünden REDDİNE,
3.Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 427,60-TL maktu red harcının davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4.Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret tarifesi gereğince hesap olunan 10.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... ... AŞ'ye verilmesine,
5.Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret tarifesi gereğince hesap olunan 10.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Bankası AŞ'ye verilmesine,
6.Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.15/10/2024 Katip .... Hakim ...