17. ASLİYE TİCARETMAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat, İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Tic. Ltd. Şti. yetkilisi ... ... ile Çin Halk Cumhuriyeti'nde bulunan müvekkili üretici ... ... otomobil yedek parçaları ticaret için 2020 yılı Kasım ayında anlaştıklarını, ... ... müvekkili ile yaptığı anlaşma çerçevesinde siparişini oluşturduğu malların bedelinin %10'luk kısmını ödediğini, kalan kısmını ise malların limana yanaşmasıyla ödeyeceğini taahhüt ettiğini, akabinde satıcı olan müvekkili tarafından mallar gemiye yüklenmiş olup söz konusu malların teslimi için ... Tic Şirketine başvurmak gerektiğini, müvekkili şirketin alıcı ... ...'in temsilcisi olduğu ... Tic. Ltd. Şti. Şirketine veya şirket temsilcilerine malların teslim edilmesi için konşimento dabil herhangi bir evrak vermediğini, fakat söz konusu borçlu şirket malları alması için gerekli belgeler olmadan malların teslimi için davalı ... Firmasına başvurduğunu, ... Dış Tic malları teslim alabilmesi için elinde olması gereken konşimento dahil olmak üzere herhangi bir evrak olmadan mezkur malları limandan testim atabilmesi için kendi adına ordino düzenleyerek malları hukuksuz bir şekilde borçlu olan ... Tic. Ltd. Şti. Şirketine teslim ettiğini, mallar gemiye yüklendikten sonra müvekkilinin talebi ile düzenlenmiş olan 3 nüsha konşimento hala müvekkilinin uhdesinde bulunmakta o olup, malların geri kalan bedelinin ödenmesi karşılığında söz konusu borçlu şirkete teslim edilecekken davalı tarafından herhangi bir belge olmadan kendi adına ordino düzenleyerek malları teslim alıp borçlu şirkete teslim etmesi müvekkiline maddi ve manevi ciddi zararlar verdiğini, ... Tic şirketi hukuka aykırı bir şekilde dava dışı alıcının da bilgisi dahilinde kendi adına ordino düzenleyerek malı limandan çektiğini, müvekkilinin malın kalan bedelini de tahsil edemediğini, borçlu şirketle yapılan iyi niyetli girişimler de sonuçsuz kaldığını, bu durum tamamen planlanmış ve organize bir şekilde yapıldığı ve sahte evraklarla malların limandan çekilmiş olması hakkında ayrıca ... na 2021/... soruşturma dosyası kapsamında şikayette bulunulduğunu beyanla davanın kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı tutulmak üzere şimdilik davalıdan 50.650,00 (kısmi alacak) USD tahsil edilerek müvekkiline verilmesini talep etmiştir.

Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili ... A.Ş firmasının burada tek ilgisi konşimento üzerinde “teslimat için başvurulacak firma olarak” gösterilmiş olduğunu, ancak müvekkilinin malı teslimatıyla ilgili ne ordino düzenlemiş olmak gibi ve ne de herhangi bir şekilde sair ilgisi, bilgisi, alakası söz konusu olmadığını, uluslararası ticarette deniz taşımacılığı yoluyla eşya naklinin söz konusu olduğu durumlarda düzenlenen ve taşıma senedi olarak da adlandırılan konşimento, üzerinde yükleyici, alıcı ve ihbar mercii bilgileri olmak üzere ticari işlemle ilgili her türlü bilginin yer aldığı bir kıymetli evrak olduğunu, navlun komisyoncusu veya taşımacılık şirketi tarafından alıcının adına düzenlenen, taşıma sözleşmesinin yapıldığını ve malın belirtildiği şekilde teslim alındığını gösteren konşimento, taşıtan ile taşıyıcı arasında yapılan taşıma sözleşmesine dayandığını ve 2 tarafın hak ve yükümlülüklerini gösterdiğini, ordino, hukuki olarak herhangi bir bağlayıcılığı dahi olmayan, gümrük işlemlerinde kullanılmayan ve bu nedenle resmi evrak olarak bile nitelendirilemeyecek bir form olduğunu, ordino resmi bir evrak niteliğinde olmadığını, ... Dış Ticaret A.Ş. firması tarafından düzenlenerek malları haksız ve hukuksuz yere limandan çektiği iddialarına gerekçe gösterdiği bahse konu ordino, müvekkili şirket olan ... Ticaret A.Ş firması tarafından düzenlenmediğini, herhangi bir şekilde müvekkili şirket tarafından düzenlendiğine ilişkin ordino üzerinde imza olmadığını, müvekkili firmanın konuyla ilgisi ve alakası da bulunmadığını beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davalı yetkilisi ... ... ile Çin Halk Cumhuriyeti'nde bulunan müvekkilinin üretici ... ... otomobil yedek parçaları ticaret için 2020 yılı Kasım ayında anlaştıklarını, ... ... müvekkili ile yaptığı anlaşma çerçevesinde siparişini oluşturduğu malların bedelinin %10 luk kısmını ödediğini kalan kısmını ise malların limana yanaşmasıyla ödeyeceğini taahhüt ettiğini, akabinde konişimentoda görüleceğini satıcı olan müvekkili tarafından mallar gemiye yüklenmiş olduğunu, sözkonusu malların teslimi için yine kıymetli evraktan anlaşılabileceğini ... ve Dış Tic başvurmak gerektiğini, müvekkili şirket ... ...'in temsilcisi olduğu ... Tic Ltd Şti' şirketine veya şirket temsilcilerine malların teslim edilmesi için konşimento dahil herhangi bir evrak vermediğini, fakat sözkonusu borçlu şirket malları alması için gerekli belgeler olmadan malları bir şekilde teslim aldığını, ... Tic malları teslim alabilmesi için elinde olması gereken konişimento dahil olmak üzere herhangi bir evrak olmadan mezkur malları limandan teslim alabilmesi için kendi adına ordino düzenleyerek malları hukuksuz bir şekilde borçlu olan ... Tic Ltd Şti Şirketine teslim ettiğini, davalı firma tarafından müvekkilince satılan ürünlerin bakiye bedel ödenmediğini, dava dışı firma ... Tic tarafından herhangi bir belge olmadan kendi adına ordino düzenleyerek malları teslim alıp borçlu şirkete teslim etmesi müvekkile maddi ve manevi zararlar verdiğini, müvekkilinin ticari hayatına geri döndürülememesi imkansız tahrifatlara neden olduğunu, bu konuda da taşıyanın veya fiili taşıyanın gerekli belgeler olmadan malları teslim etmesinden kaynaklı deniz ihtisas mahkemesi olan .... ATM'sinde Tazminat davası açıldığını, bu süreçte ticari alacaktan dolayı açılan icra takibine davalı tarafından yapılan itiraz haksız ve hukuksuz bir işlem olmasından dolayı iptali gerektiğini, ödenmesi yapılmayarak hukuksuz bir şekilde alınan malların başka bir şirket olan dava dışı ... şirketine satıldığına ilişkin resmi belgelerin mevcut olduğunu, malların gemiye yüklendikten sonra müvekkilin talebi ile düzenlendiğini olan 3 nüsha konşimento hala müvekkili uhdesinde bulunmakta olduğunu, beyan etmekle davanın kabulü ile davalının ... İcra Dairesi 2022/... dosyasına yaptığı itirazın iptalini, davalı hakkında %20'den aşağı olmamak üzere kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini, dava yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davalı tarafça cevap dilekçesinde özetle;Ticari nitelikteki itirazın iptali davaları zorunlu arabuluculuğa tabi olduğunu, davadan önce arabulucuya başvurulmasının dava şartı olduğunu, dava şartı olan arabuluculuğa başvurulmaması halinde dava şartı yokluğu sebebiyle davanın usulden reddini karar vermek gerektiğini, huzurdaki dava dava dilekçesinde yer aldığı üzere ... İcra Müdürlüğü 2022/... esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptali talebi ile açıldığını, dava dosyasına sunulan arabuluculuk evrakına bakıldığında ise arabuluculuk konusunun ticari satımdan kaynaklı alacak olduğunun görüldüğünü, huzurdaki dava itirazın iptali davası olduğunu bu davaya ilişkin dava şartı arabuluculuk toplantısı yapılmadığını, davacı her ne kadar arabuluculuğa gittiğini beyan etmiş ise de davacı yan başvurusuna icra dosyasını konu etmeksizin arabuluculuk başvurusu yaptığını ve buna ilişkin tutanakla huzurdaki davayı ikame ettiğini,oysaki itirazın iptali davası başlı başına farklı bir hukuki niteliğe haiz bir dava türü olduğunu dava dilekçesinde itirazın iptali ile %20 de icra inkar tazminatı istendiğini, eldeki mevcut arabuluculuk dilekçesinde itirazın iptali ile %20 de icra inkar tazminatı istendiğini, eldeki mevcut arabuluculuk anlaşamama belgesi incelendiğinde başvuru konusunda itirazın iptali yazmadığı gibi icra inkar talebinin de yer almadığının açıkça görüleceğini, huzurdaki davanın dava şartı yokluğu nedeni ile reddi gerektiğini, davacının yabancı uyruklu olması nedeni ile MÖHUK 48.madde gereğince teminat yatırılması için mahkemece kesin süre verilmesi gerektiğini, teminat yatırılmadığı taktirde dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, ... Tic firmasına açılan davanın işbu dava yönünden bekletici mesele yapılması gerektiğini, zamanaşımı görev ve yetki yönünde itirazlarının bulunduğunu, işbu davanın müvekkil şirkete ikame edilmesinde davacının hukuki yararı olmadığını, müvekkil bakımından husumet itiraz bulunduğunu, beyan etmekle husumet, yetki, zamanaşımı hukuki yarar yokluğu, arabuluculuk dava şartı yokluğu, teminat ve diğer usule ilişkin itirazları ile davacının davasının ispatlayamamış, bulunması nedeniyle beyan ve itirazlar doğrultusunda işbu davanın usul yönünden reddini, aksi taktirde esasa ilişkin açıklamalar doğrultusunda hukuki menfaati bulunmayan davacı tarafından haksız ve kötü niyetle açılan davanın esastan reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememiz dosyasına sunulan 19/04/2024 havale tarihli bilirkişi raporunda; Davalı Tasfiye Halinde ... Tic. Ltd. Şti.'nin 20.06.2023 inceleme günü hazır bulunmadığı; yasal defterlerini incelemeye ibraz etmediği; bu sebeple yasal defter kayıtları üzerinde herhangi bir inceleme yapılmadığı; T.C. ... Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğü'nün 21.11.2023 tarih ve ... sayılı cevabi yazısında, Gümrük Beyannamesi'nde ithalatçı olarak gözüken davalı ... Ticaret Şirketi tarafından ihracatçı firma olan ... ... e 22.265 USD tutarlı işlem tespit edildiğinin beyan edildiği; davalı ... Tic. Ltd. Şti. tarafından davacıya yapılan 22.265 USD'lik “32 sayılı karar gereği peşin ithalat transferi” açıklamalı ödemeye ilişkin 12.11.2020 tarihli banka dekontunun sunulduğu; taraflar arasında mal bedelinden bakiye 200.385 USD hususunda uyuşmazlığın bulunmadığı; davacının, kâr kaybı ve müspet zarar iddiasına ilişkin belge ibraz etmediği; davalının davaya cevap dilekçesinde beyan ettiği zararına ilişkin herhangi bir somut belge sunmadığı; davalı alıcı ... Ticaret'in satış sözleşmesine aykırı şekilde mal bedelinin tamamını ödemeden malı teslim almış olması dolayısıyla bakiye mal bedeli olan 200.385 USD'yi ödemekle yükümlü olduğu; davacının bakiye mal bedelini tahsil edememesi dışında bir zarara uğradığını ispatlayamadığı; davalı ...'ın dava konusu taşıma bakımından akdi taşıyan sıfatını haiz olduğu; fiili taşıyan konişmentosunda gönderilen olarak gösterildiği; buna dayanılarak fiili taşıyanın acentesi tarafından eşyayı teslim alması için kendisine ordino düzenlenip verildiği; ...'ın da eşyanın ... Ticaret'e teslimi için ordino düzenlediği; Haydarpaşa Limanı'nda gümrük işlemleri esnasında ara konişmentonun (davalı ... Ticaret'in gönderilen olarak gösterildiği, dava dışı ... tarafından düzenlenmiş olan, ... numaralı konişmento) ibraz edildiği; faturada yer alan ödeme şekline ilişkin kayda ve satıcının dosyadaki yazışmalarda bakiye mal bedelini tahsil etmeden konişmentoyu serbest bırakmayacağını ifade etmesine rağmen davalı alıcı / gönderilen ... Ticaret'in ara konişmentoyu ne suretle temin ettiğinin dosya içeriğinden anlaşılamadığı; bu çerçevede davalı taşıyan ...'ın malı konişmentosuz teslim ettiği iddiasının ispatlanamadığı; dolayısıyla davacının taşıyandan mal bedelini tahsil edememiş olması dolayısıyla bir talepte bulunamayacağı kanaatine varılmıştır.

26/08/2024 tarihli bilirkişi raporunda; Uyuşmazlıkta düzenlenen taşıma senedinin nama yazılı konişmento niteliğinde olduğu, uyuşmazlıkta davacı konişmentonun tüm asıl nüshalarının kendisinde olduğunu iddia ettiğinden asıl nüshaları ibraz etmekle yükümlü olduğu, birleşen dava dosyasında mahkemenin 15/3/2023 tarihli duruşmasında konişmento asıllarının sunulması için davacıya süre verdiği davacının da 21/3/2023 tarihinde üç asıl nüshayı sunduğu “kasa no 2023-7” ibaresinden sunulan konişmento nüshalarının kasaya konulduğu anlaşıldığı, heyetçe bu konişmentoların incelenemediği, Mahkemenin bu konişmentoların asıl nüsha olduğuna kanaat getirmesi hâlinde davacının iddiasını ispat edeceği ve eşyanın konişmento ibraz edilmeksizin boşaltma limanında alıcıya teslim edildiği kanaatine varılacağı, bu durumda birleşen dava davalısının dava konusu zarardan sorumlu olup olmaması bakımından satış ilişkisinin tarafları arasında kararlaştırılan ödeme yönteminin önem taşıdığı T.C. Gümrük Beyannamesinde ödeme yönteminin mal mukabili olarak gösterildiği ancak davacı tarafından sunulan ve T.C. Gümrük İdaresi tarafından birleşen dava dosyasına gönderilenden farklı olan faturada ödeme yönteminin “vesaik mukabili” olarak gösterildiği, bu faturalardan hangisine üstünlük tanınması gerektiğinin Mahkemenin takdirinde olduğu, mal mukabili ödeme yönteminin kararlaştırılmış olması hâlinde asıl dava davalısının sorumluluğunun bulunmadığı, vesaik mukabili ödeme kararlaştırılmış olması hâlinde ise asıl dava davalısının sorumluluğunun söz konusu olması gerektiği kanaatine varılmıştır.

Asıl dava; Orijinal konişimento ibraz edilmeden ve mal bedelinin tamamı ödenmeden mal teslimi nedeniyle tazminat istemine ilişkin olup, Birleşen dava ise; Konişmento ibraz edilmeden mal teslim edilmesi nedeniyle, tahsil edilemeyen mal bedelinden dolayı başlatılan icra takibine itirazin iptali istemine ilişkindir. Asıl dava akdi taşıyan konumunda ki ...'e birleşen dava ise yükün alıcısı ... Ticarete karşı açılmıştır.

Birleşen dosya davalısı icra dairesinin yetkisi ile mahkememizin görev ve yetkisine itiraz ettiğini bildirmiş ise de itirazlarında yetkili mahkemede ve icra dairesini göstermemiş olduğundan HMK'nın 19/2.maddesine göre yetki itirazı değerlendirmeye alınmamıştır. Taraflar arasındaki ticari ilişki mal alım satımından kaynaklandığından uyuşmazlığın TBK m.146 gereğince 10 yıllık zamanaşımı süresine tabi olması nedeniyle, icra takibinin zamanaşımı süresi içerisinde açıldığı, davanın da İİK'nın 67.maddesine göre süresinde olduğu kabul edilmiştir.

Davacı şirket tarafından ... İcra Dairesinin 2022/... Esas sayılı dosyasında 14.05.2022 tarihinde ... ve ... Ticarete karşı icra takibi başlattıktan sonra, takibe itiraz üzerine Yargıya karşı ise birleşen 2022/... Esas sayılı dosyada itirazın iptali davası, ...e karşıda asıl dosya üzerinden alacak davası açılmıştır.

Her iki dosyada kısmi olarak açıldığından 25.09.2024 tarihli ara kararda asıl ve birleşen davanın belirsiz alacak davası olarak açılaması söz konusu olamayacağından, dava harcının tamamlanması için davacıya kesin süre verilmiş olup verilen süre içerisinde eksik olan harç miktarı davacı tarafça ikmal edilmiştir.

Dosyaya sunulan dava dışı ...arafından düzenlenmiş olan ... numaralı konişmentoda yükleten “Shangai ...”, gönderilen “... Ticaret”, gemi adı “... Gemini”, teslim alma yeri “...”, yükleme limanı “Shangai”, boşaltma limanı “Pire”,teslim etme yeri “Haydarpaşa” olarak gösterilmiştir. Konişmentoda “teslim için başvurunuz: ...” kaydı yer almaktadır. Fiili taşıyan ... tarafından düzenlenen ... numaralı konişmentoda yükleten “Shangai Jianliang”, gönderilen “...”, gemi adı “... Shipping Gemini”, teslim alma yeri “Shangai”, yükleme limanı “Shangai”, boşaltma limanı “Pire”, teslim etme yeri “Haydarpaşa” olarak gösterilmiştir.

Dosyaya davalı ... tarafından dava konusu taşımaya ilişkin olarak diğer davalı ... Ticaret adına düzenlenen 11.02.2021 tarihli navlun faturası sunulmuştur. Dosyada bulunan ve fiili taşıyan ...'nun acentesi ... A.Ş. tarafından düzenlenen ordinonun, eşyanın ...'a teslimi için düzenlendiği görülmektedir. Dosyaya sunulan Yük Teslim Talimat Formu başlıklı belgenin ise, ... tarafından eşyanın ... Ticaret'e teslimi için düzenlendiği görülmektedir. Tüm bu belge ve bilgiler çerçevesinde davalı ...'ın dava konusu taşıma bakımından akdi taşıyan sıfatını haiz olduğu; fiili taşıyan konişmentosunda gönderilen olarak gösterildiği; buna dayanılarak fiili taşıyanın acentesi tarafından eşyayı teslim alması için kendisine ordino düzenlenip verildiği; ...'ın da eşyanın ... Ticaret'e teslimi için ordino düzenlediği kanaatine varılmıştır.

Dosya kapsamından, birleşen dosya davalısı Yargı'nın asıl ve birleşen dosya davacısı Çin şirketinden otomobil yedek parçası satın aldığı anlaşılmaktadır. Satın alınan eşyaya ilişkin olarak Haydarpaşa Gümrük Müdürlüğünün 05.01.2023 tarihli cevabi yazısı ekinde gönderilen 39.350,00 USD bedelli satış faturası ile dava dilekçesi ekinde sunulan 07.10.2020 tarihli 222.650,00 USD bedelli fatura bulunmaktadır. 07.10.2020 tarihli faturada satım şeklinin FOB ... olduğu, satış bedelinin %10'unun peşin geri kalanın ise konşimento karşılığında gemi boşaltma limanına ulaşmadan önce ödeneceği kaydı yer almaktadır. Davalı Yargı vekili cevap dilekçesinde müvekkilinin anlaşmaya riayet ederek ilk aşamada ödenmesi gereken %10 peşinatı ödediğini beyan etmiş olup, ... Bankası Genel Müdürlüğünün 07.12.2023 tarihli yazısında ... Ticaret tarafından ... ... ... Tradın firmasına 22.265,00 USD ödeme yapıldığı belirtilerek, buna ilişkin ödeme dekontu gönderilmiş olduğundan, 07.10.2020 tarihli 222.650,00 USD bedelli faturanın taraflar arasındaki satım ilişkisinin koşullarını ve satış bedelini yansıttığı değerlendirilmiştir.

Mal faturasında yer alan FOB kaydına göre eşyanın taşınması alıcıya ait bir yükümlülüktür. dava dosyasına ... tarafından diğer davalı Yargı adına düzenlenen 11.02.2021 tarihli navlun faturası sunulmuştur. Taşıma 15.01.2021 tarihli konişimento tahtında ... Shipping tarafından yapılmış olduğundan, taşıma ilişkisinde davalı ...'in akdi taşıyan, ... Shippingin'de fiili taşıyan olduğu kabul edilmiştir. Dosyada bulunan ve fiili taşıyan ...'nun acentesi ... Denizcilik tarafından düzenlenen Ordinonun eşyanın ...a teslimi için düzenlendiği Haydarpaşa Gümrük Müdürlüğü tarafından gönderilen belgeler içerisinde yer alan yük teslim talimat formu başlıklı belgenin de ... tarafından eşyanın ... Ticarete teslimi için düzenlendiği görülmektedir.

Haydarpaşa Gümrük Müdürlüğü tarafından 05.01.2023 tarihinde dosyaya gönderilen konşimentolardan 07.01.2021 tarihli ara konşimentonun ... ... Forwarding tarafından düzenlendiği bu konişimento da gönderilenin ... Ticaret, eşyanın teslimi için başvuracak kişinin de ... olduğu görülmektedir. 15.01.2021 tarihli ana konşimentonun da ... Shipping tarafından düzenlendiği ve konişmentoda gönderilenin ... olduğu belirlidir.

Açıklanan bu belgelere göre Haydarpaşa Limanı'nda gümrük işlemleri esnasında ara konişmentonun (davalı ... Ticaret'in gönderilen olarak gösterildiği, dava dışı Shangai Jianliang tarafından düzenlenmiş olan, JL21010019 numaralı konişmento) ibraz edildiği anlaşılmaktadır. Faturada yer alan ödeme şekline ilişkin kayda ve satıcının dosyadaki yazışmalarda bakiye mal bedelini tahsil etmeden konişmentoyu serbest bırakmayacağını ifade etmesine rağmen davalı alıcı / gönderilen ... Ticaret'in ara konişmentoyu ne suretle temin ettiği ise, dosya içeriğinden anlaşılamamıştır. Tüm bu hususlar çerçevesinde davalı taşıyan ...'ın davacının, mal bedelini tahsil edememiş olması nedeniyle sorumlu tutulamayacağı sonucuna varılmıştır.

Dosya kapsamına göre, yükün ... Ticarete teslim edildiği tarafların kabulünde olup, davacı taraf iddialarında, mal faturasında ki ödeme şekline göre mal bedelinin %90'ı henüz ödenmeden yükün teslim edildiğini, konşimento asılları davacıda olduğundan konişimentosuz yük tesliminin sözkonusu olduğunu, bu nedenle ödenmeyen yük bedelinden hem taşıyan konumundaki ...'in, hem de eşyayı satın alan ... Ticaretin sorumlu olduğunu ileri sürmektedir.

Dosyaya sunulan 17.02.2021 tarihli çıkış kontrol fişinden ... Ticaret yetkilisi ... ...'in bu tarihte eşyayı teslim aldığı anlaşılmaktadır. Davacı satıcı ile malın alıcısı konumundaki davalı ... Ticaret yetkilisi arasında geçen e-posta yazışmaları incelendiğinde, 08.02.2021 tarihli e-postada mesajlarında proforma faturaya göre bakiye mal bedeli ödenip buna ilişkin swift paylaşıldıktan sonra malların çekilmesi konusunda ... gönderileceği, 11 şubattan sonra Çin tatilde olacağından bu tarihten sonra ( ... gönderilemeyeceğinden) ancak konişmento gönderilmesi halinde malların serbest bırakılacağının bildirildiği, davacı temsilcisinin gönderdiği 19.02.2021 tarihli e-postada da "konişmentoyu serbest bırakmadan malları boşalttınızmı..?," denildiği, buna cevap olarak "müşteri malları görmek istedi.." yanıtının verildiği görülmektedir. Dolayısıyla söz konusu yazışma içeriklerinden bakiye satış bedeli ödenmeden ve davacı tarafından ... gönderilmeden yükün Yargı'ya teslim edildiği anlaşılmaktadır.

Davalı ...'ın düzenlediği konişmento asılları dava dosyasına sunulmuş olduğundan ara konişmento ibraz edilmeden ithalat işlemi gerçekleştirip, mal ... Ticarete teslim edilmiştir. Taşımayı fiilen gerçekleştiren ...'nun Türkiye acentesi ile yapılan yazışma sonucunda ...'nun dosyaya gönderilen ... tarihi 22.01 2021'dir. Bu durumda söz konusu ... 'in yukarıda bahsedilen e-posta yazışmalarından önce düzenlendiği anlaşılmakla birlikte davacı tarafından ya da onun talimatı veya bilgisi dahilinde gönderildiğini söylemek mümkün değildir.

Taşıyan eşyayı konişmentonun ibrazı karşılığında ve konişmentonun yetkili hamiline teslim etmiş ise, satım sözleşmesi çerçevesinde satıcının alıcıdan mal bedelini tahsil edememesinden dolayı sorumlu tutulması mümkün değildir. Zira taşıyanın, satım bedelinin ödenmesini sağlama veya ... altına alma gibi bir yükümlülüğü bulunmamaktadır. Taşıyan ancak, vesaik mukabili mal satışı söz konusu olup da, konişmento ya da taşıma sözleşmesinde eşyanın satım/ fatura bedelinin ödenmesi karşılığında konişmento hamiline teslim edileceği kaydı varsa bu durumda taşıyan ödenmeyen mal bedelinden sorumludur.

Dosyada bulunan konişimentolarda yük bedeli ödendikten sonra, malın teslim edileceğine dair bir kayıt yer almamaktadır. Bu durumda taşıyana, malı teslim etmeden önce mal bedelinin ödenmesini sağlamak gibi bir yükümlülüğün yüklenmesi mümkün değildir. Taşıyan ancak, vesaik mukabili mal satışı söz konusu olduğunda konişmento ya da taşıma senedinde bu yönde bir kayıt yani mal bedeli ödenmeden malın teslim edilmemesi konusunda açık bir düzenlemenin bulunması ya da yükletenin bu yönde yazılı talimatının olması halinde ancak ödenmeyen mal bedelinden sorumlu olmalıdır.

Eldeki dosyada 7.10.2020 tarihli ... seri nolu, 222.650 USD bedelli faturaya göre satışın vesaik mukabili olduğu kabul edilse dahi yukarıda açıklanan koşulların gerçekleşdiği dosya kapsamına göre ispatlanamamıştır. Mal bedeli ödenmeden konişmentonun teslim edilmeyeceği veya ... gönderilmeyeceği konusundaki yazışma ise davacı satıcı firma ile ... Ticaret arasında gerçekleşmiştir. Bu durumda davalı taşıyanın ödenmeyen mal bedelinden dolayı sorumlu tutulamayacağı değerlendirilmiştir.

Bununla birlikte davalı ... Ticaret %10'luk ödemeyi yaptığını beyan etmiş ve ödemesi ... Bankasının göndermiş olduğu dekonttada anlaşılmış ise de %90'lık bedeli ödediğini ispat edemediğinden 222.650 ,00 USD olan fatura bedelini %90'ına isabet eden 200.385,00 USD'den sorumludur. Davacı icra takibinde bu alacak için işlemiş faiz talebinde bulunmuş ise de borcun ödenmesi konusunda davalıya çekilen bir ihtarname sunulmadığından faizin icra takip tarihinden itibaren başlayacağı, işlemiş faiz talebinin yerinde olmadığı kabul edilerek, davalı Yargı'nın icra takibinde 200.385,00 USD'ye karşı itirazının haksız olduğu kanaatin varılmakla, sonuç olarak açıklanan tüm bu nedenlerle Asıl davanın reddine, birleşen davanın 200.385,00 USD' üzerinden kısmen kabulü ile davalının icra takibine itirazının Kısmen İptaline, 200.385,00 USD'nin takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince işleyecek yıllık dolar faiziyle birlikte davalıdan tahsili için icra takibinin devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, kabul edilen alacak belirli ve likit olduğundan takdiren %20 oranı üzerinden hesap edilen 620.744,63 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine, dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere, A-1-Asıl davanın REDDİNE,

2.Peşin alınan 13.397,44 TL harçtan, karar harcı olan 427,60 TL'nin mahsubu ile fazla alınan 12.969,84 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,

3.Davalı vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 460.482,98 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

4.Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

5.Taraflarca yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,

B-1-Birleşen ....Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/... Esas sayılı davanın, KISMEN KABULÜ ile davalının ... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı icra takibine itirazının KISMEN İPTALİNE, 200.385,00 USD'nin takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince işleyecek yıllık dolar faiziyle birlikte davalıdan tahsili için icra takibinin DEVAMINA, -Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,

-Takdiren %20 oranı üzerinden hesap edilen 620.744,63 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsil edilerek davacıya ÖDENMESİNE,

2.Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince tayin olunan 225.403,85 TL harçtan, 113.397,44 TL (100.000 TL+13.397,44 TL) peşin harcın mahsubu ile bakiye 112.006,41 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

3.Davacı taraf vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin olunan 407.977,58 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

4.Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan 80,70 TL başvurma harcı, 42.000,00 TL bilirkişi ücreti, 1.144,75 TL posta gideri olmak üzere toplam 43.225,45 TL yargılama giderinin davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 17.665,95 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

5.Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL nin Arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan 1.078,95.-TL sinin davalıdan, 241,05-TL sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, birleşen dosya davalısı Tasfiye Halindeki ... Ticaret Ltd Şti'nin yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu ( ... Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/12/2024 Başkan ...