6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; taraflar arasında 13/12/2014 tarihinde...de yapılacak bir karayolunda ... sistemlerinin uygulanmasına yönelik "Uzman Ekip Sözleşmesi" imzalandığını, 13.12.2014 tarihli sözleşmenin konusunun (Md.5.1); “işveren” sıfatını haiz bulunan davalı firmaların, “idare” olarak isimlendirilen ... Karayolları Genel Müdürlüğü ...; eski adı ... nezdinde taahhüt ettiği, ...karayolu, tüneli ve bağlantı yollarının yapım işi kapsamında, ... Sisteminin süpervizörlük ve işçilik dahil uygulanması, malzeme, donanım ve aksesuarlar dahil her çeşit imalatın yapılması ve tedariki olduğunu, işin yapılacağı yerin ... ülkesinin sınırları içinde olduğunu, bu davanın sözleşmenin 5.2.b maddesinde tanımlanan kiralama işinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla açıldığını, bu bende göre davacının yeni ve kullanılmamış kalıp taşıma arabasını ve gerekli tüm ekipmanını, mülkiyeti muhafaza kaydıyla işverene temin edeceğini, davalıların (işveren) işlerin herhangi bir nedenle sona ermesi neticesinde kalıp arabalarını davacıya ... Gümrükte iade edeceğini, sözleşme'nin 5.2.c ve 5.2.d maddeleri uyarınca hak edilmiş ve/veya mahrum kalınmış alacaklar ve tazminatlar ile 1.3.2024 tarihi itibariyle doğmuş ve doğacak kira bedeli alacağı şimdilik işbu dava dışında tutulduğunu, ileride açılacak başka davalar ile talep edileceğini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla öncelikle asıl iş sahibi olarak alt yüklenicilerin alacaklarına karşı sorumlu olduğu nazara alınarak, davanın; ..., ... adresinde bulunan... (... Karayolları Genel Müdürlüğü)'ne ve... adresinde bulunan ... (... Kamu İşleri ve Altyapı Bakanlığına) ihbarına, tam ve net alacak miktarının hesaplanması tüm delillerinin toplanmasını ve üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasını gerektirdiğinden kira bedeli olarak şimdilik 100,00-Euro kısmi alacağın 31.03.2024 temerrüt tarihi itibariyle devlet bankalarının Euro cinsinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, masraf ve vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; "... sistemlerinde, beton yapılar İnşa edilmeden önce çelik kablolar veya çubuklar gerilir. Bu sayede, yapıdaki beton döküldüğünde gerilme kuvvetleri betona aktarılır ve yapı daha güçlü hale gelir. Veya yapının dökümünden sonra, özel kanallar içine yerleştirilen çelik teller veya kablolar gerilir ve yapı bu sayede güçlendirilir. Bu yöntem, köprüler, büyük bina katları ve diğer büyük beton yapılar için sıklıkla kullanılır. Bu sistem yer ankraj sistemleri, barajlar, zemin stabilizasyonu ve eğimli yüzeylerin güçlendirilmesi gibi uygulamalarda da kullanılır. ... sistemleri, yapıların dayanıklılığını artırmak, çatlamaları önlemek ve genel yapı sağlığını iyileştirmek amacıyla dünya çapında geniş bir kullanım alanına sahiptir. 13.12.2014 tarihli sözleşmenin konusu (md.5.1); “işveren” sıfatını haiz bulunan davalı firmaların, “idare” olarak isimlendirilen ... Karayolları Genel Müdürlüğü (...) nezdinde taahhüt ettiği, Bu arada, Sözleşmenin 5.2.b. ve 6 1.b. maddeleri uyarınca 29.2.2024 tarihine kadar doğmuş kira alacağının tahsili amacıyla ...

6.Asliye Ticaret Mahkemesinde ...E. sayılı dava açılmış olup, bu dava devam etmektedir. Önceki davanın bir nevi devamı mahiyetinde olan işbu davanın, ...

6.Asliye Ticaret Mahkemesinde ...£. sayılı davası ile birleştirilmesi usul ekonomisi bakımından yararlı olacaktır. Sözleşme'nin 5.2.c maddesi uyarınca hak edilmiş ve/veya mahrum kalınmış alacaklar ve tazminatlar ile 1.9.2024 tarihi itibariyle doğmuş ve doğacak kira bedeli alacağı ve sair hak, alacak ve tazminatlar şimdilik işbu dava dışında tutulmuş olup, ileride açılacak başka davalar ile talep edilecektir. Davahların, Taraflar arasında yıllarca iş yapıldığı, 58 adet hakediş raporu düzenlendiği, onaylandığı ve ödendiği halde, ... sistemlerinin yetkili mümessili olunduğunu gösteren belgeyi -aksini ispat etmeden- kabul etmemeleri, konuyla ve içerikle hiçbir ilgisi olmadığı halde Sözleşmenin 20. maddesine atıfta bulunarak -ihtar şartı yerine getirilmediği halde- temerrüde düşüldüğünden bahsetmeleri, sözleşmenin feshinin gerekebileceğini belirtmeleri, ancak sözleşmeyi feshetmemeleri, üstüne tüm araç ve ekipmanı kendi mallarıymış gibi sahiplenmeleri, kullanmaları, bedelini de ödememeleri kötü niyetlerinin açık göstergesidir. Dolayısıyla, 58 adet hak ediş aşaması boyunca yapılan işi kontrol eden, ayıp ihbarında bulunmayan, çalışmalara ara verilen dönemlerde dahi hak ediş bedellerini onaylayan ve ödeyen, 57 ve 58 nolu hak ediş bedellerinin tahsili için başlatılan icra takibine itiraz etmeyen ve ihtirazi kayıt koymadan ödeme yapan davalıların, sözleşme konusu kalıp arabalarını ... gümrükte davacıya teslim edinceye kadar doğacak kira borcunu ödemesi zorunludur. Ayrıca Sözleşmenin 5.2.d bendi uyarınca sadece davacı firma tarafından yerine getirilecek işleri, davacıya ait arabalar ve ekipman ile bizzat ve/veya üçüncü kişiler marifetiyle yerine getiren davahların, davacının sözleşmenin 6.1.d maddi uyarınca mahrum kaldığı kârını da ödemesi gerekir. Söz konusu ödemeler yapılmadığından, ...

6.Asliye Ticaret Mahkemesinin ...E. sayılı davasına ilaveten işbu davayı açtığını..." talep ve dava etmiştir.

Asıl ve birleşen davada davalılar vekili cevap dilekçesinde ve özetle; Usule ilişkin olarak, davacının dava dilekçesinde şirketlerinden 713.300,00-Euro alacaklı olduğunu iddia etmiş ise de davasını 100,00-Euro üzeriden açtığını, bu rakam üzerinden harç ödediğini, davacı tarafın HMK md.119/2 hükmü kapsamında dava değerini arttırması ve eksik harcı yatırması amacıyla kendisine 1 haftalık kesin süre verilmesini, yine davada basit yargılıma usulünün uygulandığını, herhangi bir mağduriyet yaşanmaması bakımından henüz yargılamanın başında davanın mahkeme heyeti tarafından incelenmesine karar verilmesini ve dosyanın heyete tevdiini, kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacının talep etmiş olduğu hak ve alacakların zamanaşımına uğradığını ve bu nedenle zamanaşımı itirazında bulunduklarını, Esasa ilişkin olarak; Taraflar arasında imzalanan 13.12.2014 tarihli "Uzman Ekip Sözleşmesi" kapsamında davalı müvekkili şirketlerin ... Karayolları İdaresi nezdinde taahhüt ettiği "..." projesi kapsamında ...Sisteminin, süpervizörlük ve işçilik dahil eksiksiz ve kusursuz uygulanması ile malzeme, donanım ve aksesuarlar dahil her çeşit imalatın yapılması ve tedariki yükümlülüğü altına girdiğini, dört senede bitirilmesi planlanan, işe başlandığında ise ayrıca iki seneye daha ihtiyaç olunacağı anlaşılan projenin, 10.Senesi içerisinde dahi sadece %52'lik bölümünün tamamlanabildiğini bir başka deyişle dört senede tamamlanması öngörülen projenin, on senede ancak yarısının tamamlanabildiğini, sözleşme imza tarihinde öngörülemeyen ancak sözleşme süresinin inanılması güç bir şekilde uzamasına sebebiyet veren bir takım nedenlerin ortaya çıktığını, o dönemde davacı şirketle aynı uzmanlığa sahip aynı işi yapan firmalardan da teklif toplandığını, tekliflerin daacı şirket her ay ödenen kira bedelinin çok altında olduğunu, davacı şirket ile emsallere oranla fahiş kalan kira bedelinin düşürülmesi amacıyla görüşmeler yapılmaya başlandığını ancak davacı şirketin kira bedelinde indirim yapmak istemeyerek sürecin bu şekilde tıkandığını, devam eden süreçte davacı şirketin ...' ın tam yetkili mümessili olma sıfatının kaybettiği yönünde bilgilerin gelmeye başladığını, "Sözleşme' nin Sona Ermesi" başlığını taşıyan 21.maddesinde, işbu mümessilliğin ya da yetkinin sona ermesi hali, sözleşmenin feshi sebebi olarak düzenlendiğini, yapılan araştırmalar neticesinde yetkili mümessili olma sıfatının kaybedildiği yönünde yapılan bazı tespitler sonrası davacı şirketten bir açıklama talep edildiğini, hukuka uygun bir açıklama yapılmaması üzerine davacı şirketin sözleşme kapsamında temerrüte düştüğünü, akabinde müvekkili şirketlerin, davacı şirkete ait tüm makine, ekipman ve malzemeyi kullanmak suretiyle tüm masraf ve sorumluluğu davacı şirkete ait olmak kaydıyla İşler' i kısmen veya tamamen kendisi yapma veya üçüncü kişiye yaptırma hakkına sahip olduğunu, bu kapsamda ...

10.Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi marifetiyle, davacı şirketin 26.03.2024 tarihi itibariyle temerrüde düştüğü ve temerrüt hükümlerinin uygulanmasından başka çare kalmadığının bildirildiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte, sözleşmesel edimlerin ifası noktasında temerrüde düşen davacı şirketin 26.03.2024 tarihinden itibaren müvekkili şirketlerden hiçbir kira alacağı olamayacağını, ...'ın yetkili ticari mümessilliğinin hangi tarihte kaybedildiği hususunun araştırılmasıyla birlikte, sözleşmesel borçların tamamı o tarih itibariyle kesileceğini beyanla öncelikle ... Arabuluculuk Bürosunun ... Büro, ... Arabuluculuk Numaralı dosyası kapsamında hazırlanan anlaşamama tutanağına bağlı olarak ikame edilecek ve dosya bilgisi daha sonra sunulacak olan "Kira Bedelinin Uyarlanması" davası dosyasında verilecek kararın, huzurdaki davaya direkt etki edecek olması nedeniyle Uyarlama Dava Dosyasının bu dosya açısından HMK md.165 uyarınca bekletici mesele yapılmasına, haksız ve mesnetsiz davanın öncelikle zamanaşımı nedeniyle reddine, bu itirazları kabul edilmediği takdirde davanın esastan reddine, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

KANITLAR VE GEREKÇE / Asıl Dava; alacak istemine ilişkindir. Birleşen Dava; alacak ve tazminat istemine ilişkindir. 6100 sayılı HMK'nın 4.maddesinde ''Sulh Hukuk Mahkemelerinin Görevi'' düzenlenmiştir. Buna göre 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nun 4/1-a maddesine göre; “Kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda” Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir.

Somut olayda;

Mahkememizce taraflar arasındaki uyuşmazlığın kira ilişkisinden -asıl davada dava dilekçesinin konu kısmında açıkça ''...kira alacağının tahsili...'' ibaresinin yazması, asıl davada dava dilekçesinin ikinci sayfasında açıkça ''...Bu dava, sözleşmenin 5.2.b.maddesinde tanımlanan kiralama işinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla açılmıştır...'' yazılı olması, asıl davada dava dilekçesinin netice-i talep kısmında da ''...kira bedeli olarak şimdilik 100,00-EURO kısmi alacağın...'' talep edildiği, birleşen davada da dava dilekçesinin konu kısmında açıkça ''...kira alacağının tahsili ve maddi tazminat talepli...'' ibaresinin yazması, birleşen davada dava dilekçesinin ikinci sayfasında açıkça ''...Bu dava, sözleşmenin 5.2.b.maddesinde tanımlanan kiralama işinden ve aynı sözleşmenin 5.2.d. Maddesinde tanımlanan kalıp arabalarının işletilmesi ve ardgerme sisteminin uygulanmasından kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla açılmıştır...'' yazılı olması, birleşen davada dava dilekçesinin netice-i talep kısmında da ''...kira bedeli olarak şimdilik 90,00-EURO kısmi alacağın... Ve ... 4 grup kalıp arabasının işletilmesi ve ardgerme sistemin uygulanması için 1.5.2024-31.8.2024 dönemine ilişkin olarak şimdilik 10,00-EURO maddi tazminatın...'' talep edildiği,- kaynaklanması, eldeki asıl ve birleşen davaların da 6100 sayılı HMK'nın yürürlüğe girmesinden sonra açıldığına ve kira ilişkisinden kaynaklandığına göre görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir.

HMK nun 1.maddesi hükmüne göre; göreve ilişkin kurallar kamu düzeninden olup, aynı yasanın 114/1-c bendi uyarınca, dava şartı olan bu husus,

HMK'nun 115/1 maddesi gereğince mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinde araştırılır. Anılan gerekçelerle HMK'nun 114/1-(c) ve 115/2.maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine, Mahkememizin görevsizliğine ve görevli Mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğuna karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Yukarıda açıklanan nedenlerle; H Ü K Ü M /

1.ASIL VE BİRLEŞEN DAVADA; Mahkememizin görevli olmadığı anlaşılmakla; Davanın, HMK md. 4/f.1-(a) ve HMK'nun 115/2.maddesi uyarınca aynı kanunun 114/1-(c) maddesinde belirtilen bendi uyarınca dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden REDDİNE, mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,

2.6100 Sayılı HMK'nun 20.maddesi gereğince taraflardan birinin, görevsizlik kararı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmeleri gerektiğinin, aksi taktirde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin İHTARATINA,

3.HMK'nun 20 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesini müteakip yasal iki haftalık sürede talepte bulunulduğunda dosyanın görevli İstanbul Sulh Hukuk Mahkemelerine tevzi edilmek üzere İstanbul Hukuk Mahkemeleri Tevzi Müdürlüğü’ne GÖNDERİLMESİNE,

4.Mahkememizce verilen görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra dava yetkili ve görevli mahkemede devam edilmemesi ve talep halinde yargılama giderlerinin değerlendirilerek HMK'nun 331/2. maddesi gereğince bir karar verileceğinin İHTARATINA,

5.Harç ve masrafların görevli mahkemede nazara ALINMASINA,

Dair, taraf vekillerinin huzurunda, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 13/03/2025