10. Hukuk Dairesi

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi No :203-57 Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde asıl dava ve birleşen davanın davalısı ... yönünden davanın kabulüne diğer davalılar yönünden ise reddine karar verilmiştir. Hükmün, davacı Kurum ve davalılardan ... vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi

Dava ve birleşen dava; 26.10.1999 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu ölen iki sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelir ve cenaze yardımı nedeniyle uğranılan Kurum zararının kazaya sebebiyet veren araç sürücüsünün mirasçıları ve araç işleteninden tahsili istemine ilişkin olup, davanın yasal dayanağı 1479 sayılı Yasa'nın 63. maddesidir.

Mahkemece, davalı ...'in işleten sıfatına sahip olduğu kabul edilerek davanın ve birleşen davanın bu davalı yönünden kabulüne, ... mirasçıları yönünden ise, araç sürücüsünün ... olmadığı sonucuna varılarak, davanın reddine karar verilmiş olup; bu kararın eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı olduğu anlaşılmaktadır. 1479 sayılı Kanunun 63. maddesi kapsamında rücu edilecek kişilerin sorumlulukları; öncelikle üçüncü kişinin suç sayılan hareketi ile yasada belirtilen sosyal sigorta yardımlarının yapılmasını gerektiren bir halin doğması ve sigortalı ya da hak sahiplerine bu yardımların yapılması koşuluna bağlanmıştır. Diğer taraftan, davalı araç malikinin sorumluluğuna dayanak kılınan 1479 sayılı Kanunun 63. maddesinin 3396 sayılı Kanunla değiştirilen 2. fıkrasında yer alan "...araç maliklerine..." ibaresi; Anayasa Mahkemesinin 27.03.2000 tarih ve 2001/343 E. 2002/41 K. sayılı kararıyla iptal edilmiş ve iptal kararı 13.11.2002 gün ve 24935 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Bu durumda, araç malikinin, 1479 sayılı Kanunun 63. maddesi kapsamında, Kurumun rücu alacağından sorumluluğu ancak anılan yasanın öngördüğü "diğer sorumlular" kavramı kapsamında 2918 sayılı Kanunun 3. maddesi hükmünde öngörülen tanım çerçevesinde işleten sıfatına haiz bulunması; bir başka anlatımla, trafik sicilinde adına kayıtlı bulunan araç üzerindeki fiili hakimiyeti ile, aracın tehlikesi kendisine ait olmak üzere, kendi nam ve hesabına işletiyor olması halinde mümkündür.

Somut olayda, kazaya karışan aracın kayıt malikinin ... olduğu anlaşılmakla birlikte, yargılama aşamasında dinlenilen tanık beyanlarına göre aracı kaza öncesi haricen satın aldığı bildirilen...'in mirasçıları da dinlenilmek suretiyle, kazadan önce araç zilyetliğinin devredilip devredilmediği ve işleten sıfatının kime ait olduğu saptanmalıdır. Öte yandan, ölen sigortalı ...'in hak sahiplerine bağlanan gelirin ilk peşin değeri hususundaki çelişki giderilmelidir. O hâlde, davacı ve davalılardan ... vekillerinin, bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.