13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin 18.07.2023 tarihinde ... plakalı aracı ile ..... ilçesinde araç trafiğinde durgun halde iken ... plakalı aracın arkadan çarpması neticesinde çift taraflı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazada müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, ... plakalı araç sürücüsü ...'ın asli kusurlu olduğunu, kazaya sebebiyet veren aracın kaza tarihinde ... numaralı poliçe ile ... A.Ş'de ZMMS ile sigortalı olduğunu ve müvekkiline ait ... plakalı araçta meydana gelen maddi hasar ve değer kaybından sorumlu olduğunu, müvekkilinin kaza nedeniyle aracını uzun süre kullanamadığını ve araçtan mahrum kalma bedelinin tazminini talep ettiklerini, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşamadıklarını beyanla, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla davanın kabulü ile şimdilik 100,00 TL hasar tazminatı, 100,00 TL değer kaybı tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte işleten ve sigorta şirketi davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini,(sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihinden itibaren poliçe limiti ile sınırlı olarak ) 100,00 TL araç mahrumiyet tazminatının kaza tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı işleten ...'dan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili bilirkişi raporu doğrultusunda talep arttırım dilekçesi vermiş, 50.000,00-TL değer kaybı tazminatı ve 10.000,00-TL araç mahrumiyet zararı ve 100,00-TL hasar bedeli istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle;

Davacı vekilinin dava dilekçesinde, dava konusu trafik kazası nedeniyle davacının aracında oluşan maddi hasar, değer kaybı ve mahrumiyet kaybı zararına karşılık, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla 300,00 TL talep etmiş ise de maddi hasar talebinden neyi kast ettiğinin anlaşılamadığını, bu nedenle maddi hasar şeklindeki talebinin reddi gerektiğini, trafik kazası tespit tutanağındaki kusura ilişkin görüşlere katılmadığını ve kusur oranlarının yeniden tespitini talep ettiğini, kaza sonucu meydana gelen hasar miktarına da itiraz ettiğini, davacı tarafın değer kaybı yönünden aracın modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, km.'si v.b serbest piyasadaki ikinci el değerinin belirlenmesini, aracın makul onarım süresinin belirlenmesini, davacı tarafın araç mahrumiyet bedeli ile ilgili iddiasını ispat edemediğini bildirerek davanın davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermemiştir.

Dava, trafik kazası nedeniyle değer kaybı tazminatı, hasar bedeli ve araç mahrumiyet zararı istemine ilişkindir. Toplanan Deliller; Kaza tespit tutanağı, poliçe ve hasar dosyası, sahiplik belgeleri, ekspertiz raporu, ... plaka sayılı aracın hasar dosyasının ve ... plaka sayılı aracın tramer kayıtlarının geldiği dosyamız içerisine alındığı ve gerekli bilirkişi incelemesi yaptırıldığı görülmüştür. ZMMS Poliçesinin incelenmesinde; ... plaka sayılı hususi araç davalı ... adına kayıtlı iken kaza tarihini de kapsayacak şekilde 07.09.2022/07.09.2023 tarihleri arasında davalı ...'da ZMMS'li olduğu, poliçe limitinin 100.000,00 TL olduğu anlaşılmaktadır. .....'nin 17/07/2020 tarih ve ..... sayılı kararı ile 2918 sayılı Kanunu'nun 90. maddesindeki “Genel Şartlar” ibarelerini iptal etmesi sonucu davacının zararının ve zararın kapsamının öncelikle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun hükümlerinin, bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda ise Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiile ilişkin hükümlerinin usul ve esasları çerçevesinde belirlenmesi gerekir. Bu Kanun'larda açıkça düzenlenmiş hususlarda, Genel Şartlar ile Kanun'un kapsamını daraltan ya da genişleten hükümleri uygulanmayacaktır. Genel Şartların,

TTK’nın 1425 ve Sigortacılık Kanunu 11 ve KTK’nın 95. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak idarece çıkarılması nedeni ile, KTK ve TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerinde genel olarak temel unsurları belirlenmiş hususlarda, bu temel unsurlara aykırı olmamak şartı ile Genel Şartlar'ın hükümleri uygulanacaktır.

İşletenin sorumlu olduğu zararların belirlendiği 2918 sayılı KTK'nun 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesi, aynı Kanun'un 91/1. maddesinde ise "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmü yer almaktadır. 2918 sayılı KTK'nun "Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar" başlıklı 92. maddesinde ZMMS kapsamı dışında kalan hususlar sayılmış olup, bu haller dışında sigortacı, sigortalı aracın sebep olduğu zararlardan sigorta sözleşmesi kapsamında ve sigorta limiti ile sorumludur. Değer kaybı tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede;

Meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile ortaya çıkan değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (..... Dairesinin 01/04/2010 tarih ve ..... sayılı kararları).

Bu durumda, değer kaybının ZMMS Genel Şartlar'ına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, Genel Şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamaları dikkate alınarak kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir.

Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin piyasa koşullarına göre tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmalıdır (Örn. ..... sayılı ilamı). Araç mahrumiyet tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede;

ZMMS, kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre, davalı trafik sigortacısı sadece doğrudan zararlardan sorumlu olduğundan ve bu zarar ZMMS Genel Şartları ve poliçe özel şartları uyarınca teminat kapsamında bulunmadığından, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan araç mahrumiyet zararı (kazanç kaybı) trafik sigortası teminatı dışında kalır. Bu nedenle araç mahrumiyet zararından sadece kazaya neden olan aracın sürücüsü ve işleteni sorumludur. Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuştur.

Mahkememizce Makine Mühendisi Bilirkişisi ... ve Trafik Güvenlik Teknik Elemanı Bilirkişisi ...'den aldırılan 10.07.2024 tarihli bilirkişi raporundan özetle;"Yapılan inceleme, tespit ve değerlendirme sonuçlarına göre,

1.Davalı ... A.Ş.'ye sigortalı ve davalı ... adına kayıtlı ... plakalı aracın dava dışı sürücüsü ...'ın, meydana gelen olayda % 100 (Yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu;

2.Davacı ...'a ait ... plakalı aracın dava dışı sürücüsü ...'ın ise, meydana gelen olayda kusursuz olduğu,

3.Dava konusu aracın toplam hasar bedelinin KDV dahil = 44.479,00 TL olduğu,

4.Araç değer kaybının 50.000,00 TL olduğu,

5.Araç mahrumiyet kaybının 10.000,00 TL olduğu, Yönündeki görüş ve kanaatlerimizi içeren işbu bilirkişi raporu düzenlenmiş takdiri ve hukuki değerlendirilmesi sayın mahkemeye ait olmak üzere saygı ile sunulmuştur." bildirilmiştir.

Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde;

Mahkememizce dosya kapsamına uygun, ayrıntılı ve gerekçeli görülerek benimsenen 11/07/2024 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, 18/07/2023 tarihinde davalı ...'a ait, dava dış ... yönetimindeki, davalı sigorta şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın, davacıya ait ... plakalı araca arkadan çarpması suretiyle meydana gelen trafik kazasında ... plakalı araç sürücüsü dava dışı ...'ın kazada %100 oranında kusurlu olduğu, davacı araç sürücüsünün herhangi bir kural ihlalinin olmaması nedeniyle kusursuz olduğu, ... plakalı davacı aracında kaza tarihi itibariyle piyasa koşullarına göre 50.000,00 TL değer kaybı meydana geldiği, davalı sigorta şirketi tarafından dava konusu kaza nedeniyle davacının aracındaki hasar bedelinin karşılandığı, davacı aracının 10 günlük tamir süresine göre davacının 10.000,00 TL araç yoksunluk zararının bulunduğu, davalı sigorta şirketinin poliçe limiti olan 100.000,00 TL ile sorumlu olduğu, anlaşıldığından davacının dava açılmadan önce karşılanan hasar bedeli talebinin reddine, 50.000,00-TL değer kaybı tazminatının talep gibi davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 06/11/2023 tarihinden itibaren davalı işleten ... yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, 10.000,00-TL araç mahrumiyeti zararının yalnızca davalı işleten ...'dan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine şeklinde davanın kısmen kabulüne ilişkin olarak aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.