21. Hukuk Dairesi

T. C.Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21.Hukuk Dairesi 2023/84 Esas 2023/566 Karar

GEREKÇELİ KARARIN

Taraflar arasındaki şirketin ihyası istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı dahili davalı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

.... A.Ş.'nin sigortalı işçisinin meslek hastalığına yakalandığının tespit edildiğini, müvekkili tarafından sigortalıya bağlanan gelirler ve ödenen masrafların rücuen tazmini için şirket aleyhine Ankara 37. İş Mahkemesinin 2019/314 Esas sayılı dosyasında dava açıldığını, yapılan yargılama sırasında şirketin ticaret sicilinden terkin edildiğinin anlaşıldığını, taraflarına ihya davası açmak için süre verildiğini belirterek .... A.Ş.'nin ihyasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı temsilcisi vekili cevap dilekçesinde özetle; ihyası talep edilen şirketin genel kurulunda tasfiye kararı alındığını, tasfiye memurluğuna ...'nin seçildiğini, tasfiyeye girdiğine dair alacaklılara çağrıya ilişkin ilanların yapıldığını, 3. ilandan itibaren 6 yılı aşkın süre geçtikten sonra 17/06/2009 tarihli tasfiyenin kapatılmasına ilişkin genel kurul kararının 29/06/2009 tarihinde tescil edildiğini, derdest davaların bilinmesinin mümkün olmadığını, Müdürlüğün yasal hasım olduğunu, aleyhe vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilemeyeceğini bildirerek ek tasfiye kararıyla şirkete tasfiye memuru atanmasını istemiştir.

Mahkemece, davacı tarafından ihyası talep edilen şirket aleyhine Ankara 37. İş Mahkemesinin 2019/314 Esas ayılı dosyasında dava açıldığı, yargılama sırasında davacı tarafa şirketin ihyası için dava açmak üzere süre verildiği, şirketin ticaret sicilinden terkin edilmiş olması nedeniyle TTK'nun 547. maddesi gereğince ek tasfiye amacıyla ihyası gerektiği, davalı Ticaret Sicil Müdürlüğü yasal hasım olduğundan ve dava açılmasına sebebiyet vermediğinden yargılama giderlerinden davalı tasfiye memurunun sorumlu tutulacağı gerekçesiyle davanın kabulüne, Tasfiye Halinde ...Sanayi Ticaret Anonim Şirketi'nin Ankara 37. İş Mahkemesi'nin 2019/314 Esas sayılı dosyasındaki dava ile sınırlı olmak üzere TTK'nun 547. maddesi gereğince ihyasına, şirketin son tasfiye memuru ...'nin tasfiye memuru olarak atanmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Dahili davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın kabul edilerek müvekkili aleyhinde vekalet ücretine hükmedildiğini, ancak bu şekilde hükmedilen vekalet ücretinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, diğer davalı ve yasal hasım olan Ticaret Sicil Müdürlüğün'den gelen cevabi yazıya göre şirketin 17/10/2002 tarihli genel kurulunda tasfiye edilme kararı alındığını ve tasfiye memurluğuna müvekkilinin seçildiğini, tasfiyeye girdiğine dair alacaklılara çağrı yapılan ilanların Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde yayınlandığını, 3. ilandan itibaren 6 yılı aşkın süre geçtikten sonra 17/06/2009 tarihli şirketin tasfiyesinin sonlandığına dair aldığı genel kurul kararının 29/06/2009 tarihinde tescil edildiğini, söz konusu şirketin terkininin 02/07/2009 tarihli Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edildiğini, bu şekilde tasfiyenin eksiksiz tamamlandığının açıkça ortaya çıktığını, işbu davanın açılmasına neden olan Ankara 37. İş Mahkemesinin davasının esasının 2019/314 olup, usulüne uygun şekilde yapılan tasfiyeden 10 yıl sonra açılan bir dava olduğunu, tasfiye devam ederken, devam eden ve sonuçlanmayan bir dava ve icra takibi bulunmadığını, buna göre tasfiyeden 10 yıl sonra açılabilecek bir davayı müvekkilinin öngörebilmesinin mümkün olmadığını, açılan davada müvekkilinin sorumlu olup olmadığının da ancak yargılama sonucunda ortaya çıkacağını, bu nedenle işbu davanın açılmasına kendi kusuru ve hatası ile neden olmayan müvekkili aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, müvekkili aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmemesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Dava; şirketin ihyası istemine ilişkindir. 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede; Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğü yazı cevabı, Ankara 37. İş Mahkemesinin 2019/314 Esas dosyası ve bu dosya ile birleşen Ankara 62. İş Mahkemesinin 2021/496 Esas sayılı dosyasının Uyap'tan gelen sureti dosya içerisinde yer almaktadır.

İhyası talep edilen .... A.Ş.'nin genel kurul kararıyla tasfiyeye girmesine ve tasfiye memurluğuna ...'nin atanmasına karar verildiği, alınan tasfiye kararının 15/01/2003 tarihinde tescil edildiği, tasfiye kararına ilişkin ilanların Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde yapıldığı, şirketin tasfiye kapanışına ilişkin 25/06/2009 tarihli genel kurul kararı üzerine 29/06/2009 tarihinde ticaret sicilinden terkin edildiği dosya içeriğiyle sabittir.

Dahili davalı ... vekilinin istinaf itirazlarına gelindiğinde; 6102 sayılı TTK'nun "Ek Tasfiye" başlıklı 547. maddesinde; tasfiyenin kapanmasından sonra ek tasfiye işlemlerinin yapılmasının zorunlu olduğu anlaşılırsa, son tasfiye memurları, yönetim kurulu üyeleri, pay sahipleri veya alacaklıların, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden, bu ek işlemler sonuçlandırılıncaya kadar, şirketin yeniden tescilini isteyebilecekleri, mahkemenin istemin yerinde olduğuna kanaat getirmesi halinde şirketin ek tasfiye için yeniden tesciline karar verileceği ve bu işlemlerini yapmaları için son tasfiye memurlarını veya yeni bir veya birkaç kişiyi tasfiye memuru olarak atayarak tescil ve ilan ettirileceği düzenlemeleri yer almaktadır.

Somut olayda; ihyası istenen .... A.Ş.'nin davalı, davacı ... Başkanlığının davacı olduğu rücuen tazminat davasının Ankara 37. İş Mahkemesinin 2019/314 Esas sırasında kayıtlı bulunduğu, ihyası istenen .... A.Ş.'nin davalı, davacı ... Başkanlığının davacı olduğu rücuen tazminat davasının Ankara 62. İş Mahkemesinin 2021/496 Esas sırasında kayıtlı bulunan dosyanın Ankara 37. İş Mahkemesinin 2019/314 Esas dosyası ile birleştirildiği, yapılan yargılama sırasında 16/02/2022 tarihli celsede anılan şirketin ihya davası açması için davacı vekiline kesin süre verildiği görülmüştür.

Şirketlerin tüzel kişiliği ticaret sicilinden terkin ile sona ermektedir. Ancak tüzel kişiliğin sona erebilmesi için şirketin tasfiye işlemlerinin eksiksiz ve tam olarak yapılmış olması gerekmektedir. Tüzel kişiliğin son bulmasını ifade eden fesih ve tasfiye işlemi aynı zamanda hukuki bir işlemdir. Bu işlemin veya kararın hatalı veya eksik olması halinde gerçek anlamda tasfiyeden söz etmek mümkün değildir. Eksik veya hatalı işlem sonucu şirketin sicilden tasfiye sonucu terkinine karar verilmiş ise, bundan zarar görenler veya o işlemi gerçekleştirenler tasfiyenin kaldırılmasını ve şirketin ihyasını talep etme hakkına sahiptir.

İhyası talep olunan şirketin ortaklar kurulunca 15/01/2013 tarihinde tasfiye kararı alınmış, ... tasfiye memuru olarak atanmış, tasfiye sonu kararı alınarak tasfiye memurunun yaptığı işlemlerden dolayı ibra edilmesine karar verilmiş ve şirketin 29/06/2009 tarihi itibariyle tasfiye nedeniyle sicilden terkini gerçekleştirilmiştir. İhya davasına dayanak Ankara 37. İş Mahkemesinin 2019/314 Esas sayılı dosyası ile anılan dosyayla birleşen Ankara 62. İş Mahkemesinin 2021/496 Esas sayılı dosyası şirket tasfiye karar tarihi olan 15/01/2003 tarihinden sonra açılmıştır. Yapılan açıklamadan anlaşılacağı üzere, tasfiye kararı alındığı tarihte ihyası talep olunan şirketin davalı olarak yer aldığı rücuen tazminat davası bulunmadığı gibi, davacının ödeme yaptığını bildirdiği dava dışı işçinin dava dışı .... Şti.'nin iş yerinde çalıştığı süre içerisinde akciğerlerinden rahatsızlandığı, hastaneden aldığı 28/12/2010 tarihli rapor ile kaynakçı akciğeri tanısıyla tozsuz ve dumansız işlerde çalışmasının uygun görüleceği, ancak bu koşullara uymadan çalıştırıldığı tespit edilerek sigortalıda sürekli iş göremezlik hali oluştuğu, sigortalının maluliyet sebebiyle 14/12/2011 onay tarihli tedavi giderlerinin yapıldığı, dava dışı işçiye ilişkin hastalık ve rapor tarihlerinin de tasfiye karar tarihinden ve ihyası talep olunan şirketin tasfiye kapanışı nedeniyle ticaret sicilinden terkin edildiği tarihten sonra olduğu görülmüştür.

Bu durumda mahkemece Ankara 37. İş Mahkemesinin 2019/314 Esas sayılı dosyası ile anılan dosyayla birleşen Ankara 62. İş Mahkemesinin 2021/496 Esas sayılı dosyasının ihyası talep edilen şirketin terkin tarihi olan 29/06/2009 tarihinden sonra açıldığı, açılan davanın derdest olduğu, ilgili mahkemece davacı vekiline şirketin ihyasına yönelik dava açma hususunda süre verildiği, davacı tarafın derdest davasından ötürü şirketin ihyasını istemekte hukuki yararı bulunmakta olduğu ve şirketin ek tasfiye için ihyası gerektiği, davanın verilen dahili dava dilekçesi ile tasfiye memuruna da yöneltilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşıldığından ilk derece mahkemesinin ihyaya ilişkin kararında usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır. Öte yandan TTK'nun 547/2. maddesi kapsamında açılacak ihya davasında herhangi bir hak düşürücü süre öngörülmediğinden davanın süresinde açıldığının da kabulü gerekmiştir.

Dahili davalı vekilinin yargılama giderlerine yönelik istinaf itirazlarına gelindiğinde, işbu davaya dayanak iş mahkemesi dosyaları şirketin tasfiye karar tarihi ve tasfiye kapanış tarihinden sonra açıldığı gibi, anılan iş mahkemesi dosyalarında rücuen tazmini talep edilen ödemelerin yapıldığı dava dışı işçinin maluliyetine ilişkin hastalığına dair raporların da şirketin tasfiye karar tarihi ve tasfiye kapanış tarihinden sonraki tarihli olduğu görülmüştür.

Hal böyle olunca, mahkemece dahili davalının tasfiye kapanışını usulüne uygun olarak yaptığı, tasfiye karar tarihinde ve tasfiye kapanış tarihinde şirketin taraf olduğu herhangi bir dava dosyası bulunmadığı gibi, işçilerinden herhangi birinin maluliyetine ilişkin bir rapor olmadığı, dahili davalının davanın açılmasına sebebiyet vermediği gözetilerek yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesi gerekirken bu husus gözetilmeden dahili davalı üzerinde bırakılmasında isabet görülmemiştir. Dahili davalı vekille temsil olunmuş ise de, davanın ve verilen hükmün niteliği, davacının dava açılmasına sebebiyet vermediği gözetilerek dahili davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmemiştir. Tasfiye memuru ticaret sicil müdürlüğü ile birlikte zorunlu dava arkadaşı olduğundan usul ekonomisi de gözetilerek davaya dahil edilerek taraf teşkili sağlandığından, gelinen aşama itibarıyla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması nedeni olarak kabul edilmemiştir.

Tüm bu nedenlerle dahili davalı vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının dahili davalı aleyhine hükmedilen yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden kaldırılmasına, sair istinaf itirazlarının reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

A)1-Dahili davalı vekilinin istinaf başvurusunun KISMEN KABULÜNE,

2.Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28/09/2022 tarih ve 2022/167 Esas 2022/582 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/(1).b-2 maddesi uyarınca dahili davalı aleyhine hükmedilen vekalet ücreti ve yargılama giderleri yönünden KALDIRILMASINA, sair istinaf itirazlarının reddine, B)1-Davanın KABULÜNE, Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 100610 Sicil Numarasına kayıtlı Tasfiye Halinde ...Sanayi Ticaret Anonim Şirketi'nin Ankara 37. İş Mahkemesi'nin 2019/314 Esas sayılı dosyasındaki dava ile sınırlı olmak üzere TTK'nun 547. maddesi gereğince ihyasına,

2.Tasfiye memuru olarak ... T.C. Kimlik Numaralı ...'nin atanmasına,

3.Karar kesinleştiğinde tescil ve ilan için bir suretin Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne gönderilmesine,

4.Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gerekli 179,90 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 99,20 TL'nin davacıdan alınarak hazineye iratd kaydına,

5.Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

6.Davacı yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

7.Davacı tarafça yatırılıp kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine, C)1-Dahili davalı tarafından yatırılan 80,70 TL istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde dahili davalıya iadesine,

2.Dahili davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan 220,70 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile 52,00 TL yargılama gideri toplamı 272,70 TL'nin davacıdan alınarak dahili davalıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay'da temyiz kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.12/04/2023 Başkan - Üye - Üye - Zabıt Katibi - (Karşı Oy) KARŞI OY

Dava, şirketin ihyası istemine ilişkin olup, davacı tarafından ihyası talep edilen şirket aleyhine rücuen tazminat talebiyle Ankara 37. İş Mahkemesinin 2019/314 Esas sayılı dosyasıyla dava açıldığını, yargılama aşamasında şirketin ticaret sicilinden terkin edildiğini ileri sürerek ...Sanayi Ticaret Anonim Şirketi'nin ihyasına karar verilmesini istemiştir. İhyası talep edilen şirket, şirket genel kurulunda 15/01/2003 tarihinde alınan tasfiye kararıyla tasfiyeye girmiş, tasfiye giriş kararı Ankara Ticaret Sicili Müdürlüğünce tescil edilmiştir. Şirketin tasfiye memuru ...'dir.

Yargılama aşamasında mahkemece 01/06/2022 tarihli duruşmada davacı vekiline ihyası talep olunan şirkete tasfiye memuru olarak atanan ...'ye davayı yöneltmesi için süre verilmiş, davacı vekili, 13/06/2022 tarihli dilekçe ile ihyası talep edilen şirkete tasfiye memuru olarak atanan ...'nin Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğünün yanında davaya dahil edilmesini talep etmiştir. Anılan talep üzerine mahkemece tasfiye memuru ...'nin dahili davalı sıfatıyla dahili dava dilekçesi tebliğ edilmiş, karar başlığında tasfiye memuruna dahili davalı sıfatıyla yer verilmiştir.

Tasfiye kapanışı ile ticaret sicilinden terkin edildiği anlaşılan şirketin ihyasına ilişkin davanın görülebilmesi için şirketin kayıtlı bulunduğu Ankara Ticaret Sicili Müdürlüğünün yanı sıra şirketin tasfiye memuru olan ...'ye birlikte husumet yöneltilmesi gerekmektedir. 6100 sayılı HMK'da davanın nasıl açılacağı düzenlenmiş olup, dahili dava müessesesi ise bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca, mahkemece eksik hasımla açılan davada harçsız olarak, dahili dava dilekçesi tebliği suretiyle tasfiye memurunun davaya dahil edilmesi ve karar başlığında da dahili davalı olarak gösterilmesi doğru değildir. Kamu düzenine aykırılık teşkil eden bu hususun istinaf aşamasında re'sen gözetilmesi gerekir (Emsal Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 01/02/2010 tarih ve 2009/15105 Esas 2010/1026 Karar, 03/07/2017 tarih ve 2016/388 Esas 2017/4053 Karar sayılı ilamları).

Mahkemece yapılması gereken iş, eksik hasımla açılan davada davacı vekiline tasfiye memuru aleyhine birleştirme talepli olarak ve harcı yatırılmak suretiyle ihya davası açılması için süre verilip açılacak davanın işbu dava dosyasıyla birleşmesi beklenildikten sonra yargılama devam edilerek hüküm kurulmasından ibaret olduğundan, sayın çoğunluğun tasfiye memurunun dahili dava dilekçesiyle davaya dahil edilmek suretiyle yargılamanın devamında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı görüşüne katılamamaktayım. 12/04/2023