6. Hukuk Dairesi

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İhtiyati Haciz İSTİNAF KARARININ

İhtiyati haciz talep eden vekili tarafından karşı taraf borçlu aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.İş Esas sayılı dosyasında ihtiyati haciz talebi ile ilgili 05/07/2023 tarihinde tesis edilen ihtiyati hacze itirazın kabulüne ilişkin ek karara, ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

İhtiyati haciz talep eden vekili, müvekkiline borçlu olan şahsın 01.06.2022 tanzim, 15.05.2023 vade tarihli, 200.000,00 USD bedelli bonoyu imzalayıp verdiğini, alacağın rehinle de teminat altına alınmadığını, borçlu tarafından hiçbir ödeme yapılmadığını ileri sürerek, borçlunun menkul ve gayri menkulleri ile 3.şahıslardaki hak ve alacaklarından, müvekkilinin alacak ve masraflarını karşılayacak miktarın ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, "...2004 s. İİK’nun 257/1. maddesine göre, “Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.”

Yukarıda yazılı bonoya bağlı borcun vadesinde ödenmediği gibi, alacağın rehinle de teminat altına alınmamış olduğu anlaşıldığından, işin aciliyetine binaen dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu oluşan vicdani kanaat ile..." gerekçesiyle, ihtiyati haciz talebinin kabulü ile; İcra İflas Kanun'unun 257 vd. maddeleri gereğince, alacaklının ileride ihtiyati hacizde haksız çıkması halinde, karşı taraf olan borçlu ile 3. kişilerin bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan sorumlu olması ve alacağın % 15'i kadar teminatı yatırması kaydıyla, borçlunun gerek elindeki gerekse üçüncü kişilerdeki taşınır ve taşınmaz malları ile hak ve alacaklarının, yukarıda yazılı alacağa yetecek kadar kısımlarının ihtiyaten haczine karar verilmiştir.

İTİRAZ: Karşı taraf borçlu vekili, mahkemenin yetkisiz olduğunu, teminat tutarının müvekkilinin oluşan zararını karşılamayacağını, senet üzerindeki imzanın müvekkiline ait olmadığını ileri sürerek, mahkemece verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ EK KARARIN ÖZETİ: Mahkemece, "...Somut olayda; ihtiyati hacze itiraz eden taraf, ihtiyati hacze dayanak teşkil eden 200.000 ABD Doları bedelli bonodaki yetki şartının geçerli olmadığını, bono borçlusunun yerleşim yerinin Konya olmayıp Fethiye/Muğla olduğunu, ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin bu şartlar altında Fethiye/Muğla mahkemeleri olduğunu ve ihtiyati haczin şartlarının oluşmadığını beyan ederek, ihtiyati hacze itiraz etmiştir.

Yukarıda yazılı Yargıtay emsal içtihadında da belirtildiği üzere, ihtiyati hacze dayanak teşkil eden bono borçlusu ... ve alacaklının tacir olduğu iddia ve ispat edilemediği gibi, tarafların her ikisinin birden tacir olmadığı durumlarda bonolardaki yetki şartının 6100 s. HMK'nin 17. maddesindeki şartları taşımaması nedeniyle geçerli kabul edilemeyeceği, kambiyo senetlerinden doğan alacakların aranacak alacak niteliğinde olduğu, dolayısıyla bu tür alacaklar yönünden ifa yerinin borçlunun yerleşim yeri olduğu ve ihtiyati haciz kararının da borçlunun yerleşim yeri mahkemesi olan Fethiye/Muğla mahkemeleri tarafından verilmesi gerektiği, Mahkememizin yetkisiz olduğu sonucuna varılmıştır.

İhtiyati hacze itiraz eden taraf yetki ve sebep yönünden ihtiyati hacze itiraz etmiş, yetki yönünden yapılan itirazın yerinde olduğu sonucuna varıldığından sebep yönünden itirazın incelenmesi gerekli görülmemiş ve ihtiyati hacze itirazın (yetki yönünden) kabulü ile ihtiyati haczin kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve oluşan vicdani kanaat ile..." gerekçesiyle, ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın kabulü ile verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ: İhtiyati haciz talep eden vekili, ihtiyati haciz kararına konu senette Konya mahkemelerinin yetkili kılındığının görüleceğini, keşide adresi de Eskişehir olarak belirtilmesine rağmen Fethiye'de ikamet edildiği beyan edilerek hakkın kötüye kullanıldığını, vade tarihinden 10 gün kadar önce adresin değiştirildiğini, KVKK kapsamında senet metninden anlaşılmayan adresi bilme ihtimali bulunmadığı gibi adresin haricen tespit edilmesinin KVKK kapsamında suç teşkil ettiğini, olası bir yetki itirazında yetkili mahkemenin Eskişehir olarak kabul edilmesi gerekirken Fethiye olarak itiraz edilmesinin doğru yetkili yer mahkemesinin gösterilmediğinin delili niteliğinde olduğunu ileri sürerek, mahkeme ek kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Talep, ihtiyati haciz istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda özetlendiği şekilde karar verilmiştir. İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır. 2004 sayılı İİK'nın 257. maddesinde ''Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:

1.Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;

2.Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa; Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder.'' hükmü düzenlenmiştir. Aynı Yasa'nın 258/1 madde ve fıkrasında ise; "İhtiyati hacze 50nci maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir. Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur.'' hükmü yer almaktadır.

İİK'nın 265. maddesinde de '' Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir. Menfaati ihlal edilen üçüncü kişiler de ihtiyati haczi öğrendiği tarihten itibaren yedi gün içinde ihtiyati haczin dayandığı sebeplere veya teminata itiraz edebilir. Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder İtiraz eden, dilekçesine istinat ettiği bütün belgeleri bağlamaya mecburdur. Mahkeme, itiraz üzerine iki tarafı davet edip gelenleri dinledikten sonra, itirazı varit görürse kararını değiştirebilir veya kaldırabilir. Şu kadar ki, iki taraf da gelmezse evrak üzerinde inceleme yapılarak karar verilir. İtiraz üzerine verilen karara karşı istinaf yoluna başvurulabilir.

Bölge adliye mahkemesi bu başvuruyu öncelikle inceler ve verdiği karar kesindir. İstinaf yoluna başvuru, ihtiyatî haciz kararının icrasını durdurmaz.'' düzenlemesi bulunmaktadır. ''Yetki Sözleşmesi'' başlıklı HMK'nın 17. maddesinde de '' Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır.'' hükmü düzenlenmiştir.

Somut olayda,

HMK'nın 17. maddesi uyarınca sadece tacirler ve kamu tüzel kişileri tarafından yetki sözleşmesi yapılabileceğinden ve ihtiyati hacze itiraz eden de tacir olmadığından ihtiyati haciz talebine dayanak bonoda yer alan yetkiye ilişkin düzenlemenin bağlayıcı olmadığı, kambiyo senedinden doğan alacaklar da aranacak alacak niteliğinde olup, bu türden alacaklar yönünden akdin ifa yeri ve borçlunun ikametgahının bulunduğu yer mahkemeleri yetkili olduğundan ve ihtiyati hacze itiraz eden borçlunun yerleşim yerinin Fethiye/Muğla olduğu anlaşıldığından, ilk derece mahkemesince ihtiyati hacze itirazın yetki yönünden kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesinde herhangi bir isabetsizliğin bulunmadığı kanaatine varıldığından, ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf isteminin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1.İhtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvuru talebinin ESASTAN REDDİNE,

2.Alınan harç yeterli olduğundan yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

3.İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından ücret-i vekalet ile ilgili hüküm kurulmasına yer olmadığına,

4.İstinafa başvuran ihtiyati haciz talep eden tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

5.Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 359/4. maddesi gereğince kararın tebliği işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına,

6.Dava dosyasının ilk derece mahkemesine gönderilmesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 02/10/2023 tarihinde oybirliği ile HMK'nın 362/1.f maddesi gereğince kesin olarak karar verildi. Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...