12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR

: 2- ...

: 3...

DAVA İHBAR OLUNAN ...

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 20.04.2020 tarihinde müvekkili ...'ın yolcu olarak bulunduğu, eşi ...'a ait olup oğlu ...yönetimindeki ...plakalı araç ile, davalılardan .... maliki olduğu, ... yönetimindeki ... plakalı belediye otobüsünün ... ilçesinde çarpışmaları sonucu meydana gelen kazada, müvekkilinin ağır şekilde yaralandığını, iki defa ameliyat olduğunu, görme yetisini kaybettiğini, kalıcı bir çok sağlık problemi meydana geldiğini, uygulanan tedavilere rağmen sakat kaldığını, efor kaybına uğradığını, uzun süre çalışamadığını, bakıma muhtaç hale geldiğini, kazaya tam kusuru ile sebep olan ...'ın kullandığı ... plakalı belediye otobüsünün davalılardan Anadolu ..., dava dışı ...'ın kullandığı ... plakalı aracın ise ...'ye Zorunlu Trafik Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunduğunu, uğranılan zararların tazmini için davalı sigorta şirketlerine başvuruda bulunulduğunu ancak ödeme yapılmadığını, arabuluculuk görüşmelerinde de anlaşma sağlanamadığını belirterek, belirsiz alacak davası olarak fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla efor kaybı / sürekli işgücü kaybından doğan maddi tazminat için 800,00 TL, geçici iş göremezlik dönemi için 100,00 TL, tedavi, bakıcı ve iyileşme giderleri için 100,00 TL olmak üzere toplam 1.000,00 TL maddi tazminatın tüm davalılardan müteselsilen temerrüt tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte, 100.000,00 TL manevi tazminatın ise davalı ...'tan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı ...vekili cevap dilekçesinde özetle;; dava konusu kazaya karıştığı ifade edilen ... plakalı aracın müvekkili şirkete sigortalı bulunduğunu, davacının usulü yükümlülüğü olan başvuru şartını yerine getirmeksizin dava açtığından davanın usulen reddi gerektiğini, kaza ile sakatlık arasındaki illiyet bağının tespitinin gerektiğini, kusur oranlarının tespiti için...Dairesinden rapor alınmasını talep ettiklerini, geçici iş göremezlik taleplerinin ...sayılı yasa ve Poliçe Genel Şartları uyarınca teminat kapsamında bulunmadığını, hesaplamada TRH 2010 tablosu ile 1,8 teknik faiz uygulanması gerektiğini, söz konusu kazanın iş kazası olması durumunda ... tarafından bağlanan peşin sermaye değerinin sorularak tenzil edileceğini, hesaplanacak tazminattan hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi uygulanması gerekt kabul anlamına gelmemek üzere ancak dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilebileceğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunduğunu, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, huzurdaki davanın belirsiz alacak davası şeklinde ikame edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava şartının yerine getirilmediğini, geçici iş göremezlik, geçici bakıcı ve tedavi gideri talebinden sorumlu olmadıklarını, kusur durumunun tespiti için ... Dairesinden rapor alınmasını talep ettiklerini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacının emniyet kemerinin takılı olması halinde bu yaralanmanın meydana gelmeyeceği anlaşıldığından tazminata hükmedilmesi halinde % 20'den az olmamak üzere müterafik kusur indirimi uygulanması gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, kazanın müvekkilinin yönetimindeki ... plakalı belediye otobüsü ile ana yol olan Yeşildere- Elmadağ yolunda seyir halinde iken tali yoldan gelmekte olan davacının oğlu ... yönetimindeki ... plakalı aracın müvekkilinin aracının sağ ön kapısına çarpması suretiyle meydana geldiğini, söz konusu yolda geçiş üstünlüğünün müvekkiline ait olduğunu, müvekkilinin kavşakta hızını azalttığını, kontrollü bir şekilde geçtiği esnada kazanın gerçekleştiğini, halk otobüsünde bulunan bir yolcunun da kazaya tanıklık ettiğini, kabul anlamına gelmemek üzere talep edilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu, davacı tarafça iddia edilen maluliyet oranın abartılı olduğunu hükme esas alınamayacağını, davacı emniyet kemeri takmayarak malul olacak derecede yaralanmasına kendi kusuru ile sebep olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; otobüs şoförü ...'ın müvekkili ... değil ...'nin işçisi olduğunu, müvekkili kuruluşa olayla ilgili husumet yöneltilemeyeceğini, kazanın oluşumunda işleten sıfatıyla hiçbir kusurunun da bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davalı ...vekilinin davanın ihbarı talebi üzerine davanın...'a ihbar edildiği görülmüştür.

Davacı vekilinin talep arttırım dilekçesi davalılara ve ihbar olunana usulüne uygun tebliğ edilmiştir. ...ne, müzekkere yazıldığı görüldü. ...'ne talimat yazılarak 08/05/2021 tarihinde Trafik Kazaları Kusur Uzmanı Bilirkişi ...'ndan keşif icrası akabinde bilirkişi raporu aldırılmıştır.

Mahkememizce Adli Tıp Uzmanı Bilirkişi .... ...'ten oluşan heyetten 08/12/2022 tarihinde bilirkişi raporu aldırılmıştır.

Mahkememizce Aktüerya Bilirkişisi ....'ten 28/02/2023 tarihinde bilirkişi ek raporu aldırılmıştır. Dava, trafik kazası nedeniyle davacının maluliyetinin oluşması nedeniyle davalılara karşı açılan maddi ve manevi tazminat istemlidir. Trafik kazası tespit tutanağı, adli tıp raporu, savcılık dosyası, ZMMS poliçe örneği, hastane kayıtları, .. yazı cevabı, tarafların sosyal-ekonomik araştırma müzekkere cevapları, bilirkişi raporu, keşif tutanağı ve diğer belgeler dosyada mevcuttur.

Kazaya karışan araçların ZMMS poliçesinin incelenmesinde; Kazaya karışan ... plakalı aracın ZMMS poliçesi ile kaza tarihini de kapsar şekilde 19/02/2020-2021 tarihleri arasında davalı ....'ye sigortalı olduğu, kişi başına ölüm/sakatlık bedeli ve sağlık gideri teminatının ayrı ayrı 410.000,00-TL olarak belirlendiği, kazaya karışan ... plakalı aracın ZMMS poliçesi ile kaza tarihini de kapsar şekilde 26/07/2019-26/07/2020 tarihleri arasında davalı ....'ye sigortalı olduğu, kişi başına ölüm/sakatlık bedeli ve sağlık gideri teminatının ayrı ayrı 390.000,00-TL olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce kazanın gerçekleştiği ... talimat yazılmış olup, yapılan keşif sonrası düzenlenen bilirkişi raporuna göre; ... ve ... plakalı davalı ve davacı araçlarının kavşak sistemi içerisinde çarpışmaları, bu çarpışmada ... plakalı araç içinde yolcu olarak bulunan, yolcuların uyması gereken kurallara uygun hareket eden ve bu kazada yaralanan davacı ... olayda kusursuz olacağını, olay mahalli meskün mahal içi ve kontrolsüz dörtlü kavşakta, kavşağa yaklaşırken aracının hızını azaltmadan kavşağa giriş yapmakla, 2918 sayılı karayolları trafik kanunu madde... ihlal etmekle, yaralanmalı trafik kazasında dikkatsizliği de görülen sürücü ...'ın olayda tali kusurlu, kusur derecesinin ise %25 (yüzde yirmi beş) olacağını, Meskun mahal içi ve kontrolsüz eş değerli yollarla kesişen dörtlü kavşakta, soldaki araçlar sağdan gelen araçlara yol verir kuralını ihlal eden, kavşağa yaklaşırken aracının hızını azaltmayan, trafik güvenliği ile ilgili diğer kural ve yasaklara uymayarak meydana gelen trafik kazasında, ayrıca davacının yaralanmasına bizzat neden olan davalı sürücü ... dikkatsizliği ve tedbirsizliği de görülerek, 2918 sayılı karayolları trafik kanunu madde 57/c-2, 52/a ve 47/d'de düzenlenen temel kuralları ihlal etmekle olayda asli kusurlu, kusur derecesi ise %75 (yüzde yetmiş beş) olacağını rapor etmiştir. .... Numaralı dosyasında ... Başkanlığı tarafından düzenlenen 26/03/2021 tarihli raporda, meydana gelen kazada ...'ın asli kusurlu, ...'ın ise tali kusurlu olarak belirtildiği tespit edilmiştir.

Davacının kaza nedeniyle oluşan maluliyet durumun tespiti için ... tarafından düzenlenen 07/07/2022 tarihinde aldırılan rapora göre özetle; ... ... doğumlu ...’ın 20.04.2020 tarihinde geçirdiği kazaya bağlı yaralanmasının; 20.02.2019 tarih ve ... sayılı Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında kişinin tüm vücut engellilik oranının %20 (yüzdeyirmi) olduğunu, İyileşme (iş göremezlik) süresinin olay tarihinden itibaren 1 (bir) aya kadar uzayabileceğini, kişinin dava konusu yaralanmaya bağlı olarak başka birisinin geçici veya sürekli olarak bakımına muhtaç durumda olmadığını rapor etmişlerdir.

Mahkememizce ... Uzmanı Bilirkişi ...'ten oluşan heyetten 08/12/2022 tarihinde aldırılan bilirkişi raporunda özetle; 20.04.2020 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu %20 oranında malul olan ve kusursuz olduğu tespit edilen 1960 doğumlu davacı ... için 2.103,98 TL geçici tam iş gücü kaybı, 152.122,90 TL sürekli kısmi iş gücü kaybı yönünden maddi tazminat hesaplandığını, ... tarafından düzenlenen 01.07.2022-.. karar no'lu raporda; davacı ...'ın 20.04.2020 tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı yaralaması sebebiyle başka birisinin geçici ve sürekli olarak bakımına muhtaç durumda olmadığı tespit edildiğinden bu yönde bir hesaplama yapılmadığını, raporun mahsus bölümünde yapılan açıklamalar doğrultusunda, .. kapsamı dışında kalan ve fatura edilemeyen ulaşım ve fatura edilebilen özel hastane fark ücretleri toplamı 9.677,00 TL olarak belirlendiğini, davacı vekili 30.12.2021 tarihli celsede, davalılardan ...hakkındaki davasından feragat ettiğini, Hükmedilecek tazminattan davalılardan ... kazaya karışan ... plakalı otobüsün sürücüsü, ...işleteni olması sebebiyle, davalılardan ... ise kazaya karışan ... plakalı otomobili 19.02.2020 - 19.02.2021 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... no'lu Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalaması sebebiyle müteselsilen sorumlu olduklarını, tazminat haksız fiilden kaynaklandığını, mahkememize hükmedilecek tazminata davalılardan ... ile ... bakımından kaza tarihi itibariyle, davalılardan ...'ye ise davacı tarafından poliçe teminatının ödenmesi konusunda 08.07.2020 tarihinde başvuruda bulunulmuş, eksik belgeler ise 29.07.2020 tarihinde tamamlandığını, Karayolları Trafik Kanunun 99. maddesi uyarınca gerekli belgelerle yapılan başvuruyu takip eden 8 iş günü sonunda davalının temerrüde düşürüldüğü kabul edilerek, 13.08.2020 tarihi itibariyle yasal faiz takdir edilmesinin uygun olacağını rapor etmişlerdir.

Mahkememizce Aktüerya Bilirkişisi ...'ten oluşan heyetten 28/02/2023 tarihinde aldırılan bilirkişi ek raporunda özetle; 08.12.2022 tarihli hesap raporu dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgeler doğrultusunda ayrıntılı ve gerekçeli olarak hazırlanmış olup herhangi bir eksiklik yada yanlışlık bulunmadığını, ancak raporun düzenlenmesinden sonra 2023 yılı asgari ücretin tespit edildiğini, bu sebeple ve mahkememizin ara kararı doğrultusunda değişen asgari ücretler göz önünde bulundurularak yeniden değerlendirme yapıldığını, 20.04.2020 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu %20 oranında malul olan ve kusursuz olduğu tespit edilen 1960 doğumlu davacı ... için 2.103,98 TL geçici tam iş gücü kaybı, 311.561,14-TL sürekli kısmi iş gücü kaybı yönünden maddi tazminat hesaplandığını, ...karar no'lu raporda; davacı ...'ın 20.04.2020 tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı yaralaması sebebiyle başka birisinin geçici ve sürekli olarak bakımına muhtaç durumda olmadığı tespit edildiğinden bu yönde bir hesaplama yapılmadığını, kök raporun mahsus bölümünde yapılan açıklamalar doğrultusunda,... kapsamı dışında kalan ve fatura edilemeyen ulaşım ve fatura edilebilen özel hastane fark ücretleri toplamı 9.677,00 TL olarak belirlendiğini, davacı vekili 30.12.2021 tarihli celsede, davalılardan ... hakkındaki davasından feragat ettiğini, Hükmedilecek tazminattan davalılardan ... kazaya karışan ... plakalı otobüsün sürücüsü, E.. işleteni olması sebebiyle, davalılardan .... ise kazaya karışan ... plakalı otomabili 19.02.2020 - 19.02.2021 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... no'lu Zonunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalaması sebebiyle müteselsilen sorumlu olduklarını, mahkememizce hükmedilecek tazminata davalılardan ... ile... bakımındatı kaza tarihi itibariyle, davalılardan ...'ye ise davacı tarafından poliçe teminatının ödenmesi konusunda 08.07.2020 tarihinde başvuruda bulunulduğunu, eksik belgeler ise 29.07.2020 tarihinde tamamlandığını, Karayolları Trafik Kanumun 99. maddesi uyarınca gerekli belgelerle yapılan başvuruyu takip eden 8 iş günü sonunda davalının temerrüde düşürüldüğü kabul edilerek, 13.08.2020 tarihi itibariyle yasal faiz takdir edilmesinin uygun olacağını rapor etmiştir. Deliller değerlendirilmiştir.

Somut olayda, davacının içinde yolcu olarak bulunduğu davalı .... tarafından sigortalanan ... plaka sayılı araç ile davalı ...tarafından sigortalanan, davalı ...'ın sevk ve idaresindeki davalı...nun işleteni olduğu ... plaka sayılı aracın karıştığı trafik kazası sebebiyle davacının maluliyetinin oluştuğundan bahisle eldeki davanın açıldığı, yukarıda belirtilen raporlardan da anlaşılacağı üzere davalı ...'ın yüzde 75 kusurlu, davalı ...'ın yüzde 25 kusurlu olarak kazanın meydana gelmesine sebebiyet verdiği, araçta yolcu olarak bulunan davacıya izafe edilecek kusura rastlanılmadığı, yukarıda belirtilen kaza kusur oranlarına göre sigorta şirketlerinin poliçe teminat limitiyle sınırlı olmak üzere diğer davalılarla birlikte oluşan maddi tazminattan sorumlu olduklar sabittir.

Yargılama devam ederken davacı ile davalılardan .... arasında düzenlenen ibraname ve sulh anlaşması uyarınca davacıya 83.000,00-TL maddi ve 25.000,00-TL manevi tazminat ödemesinde bulunulduğu, bu nedenle davacının .... hariç diğer davalılar yönünden maddi tazminat davasından feragat ettiğini bildirdiği, bununla birlikte manevi tazminat ödemesi nedeniyle konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesi gerektiğini ileri sürdüğü, belirtilen nedenlerle maddi-manevi tazminat yönünden davacı ve ilgili davalıların yargılama gideri ve vekalet ücreti taleplerinin bulunmadığı dosyadan anlaşılmıştır.

Davacıya davalı sigorta şirketi tarafından yapılan 25.000,00-TL manevi tazminat ödeme miktarı, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, kazanın oluşumu, yukarıda belirlenen kusur durumu ve kazanın meydana geldiği tarih ve olay tarihindeki paranın alım gücü göz önünde bulundurularak yeterli miktarda ödeme yapıldığı anlaşılmakla davalı ... yönünden konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesi gerekmiştir.

Davacı vekilinin .... hariç diğer davalılardan maddi tazminat davasından feragat etmesi nedeniyle bu yönüyle davanın reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Dosya içerisinde toplanan tüm deliller, kaza tutanağı, adli tıp raporu, sigorta poliçesi, bilirkişi raporu ve tüm dosya içeriğine göre; davacının içinde yolcu olarak bulunduğu aracın karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu mahkememizce itibar olunan ve .. tarafından düzenlenen 07/07/2022 tarihli rapora göre kaza tarihi itibarıyla geçerli yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenen rapora göre maluliyet oranının %20 (yüzdeyirmi) olduğunu, iyileşme (iş göremezlik) süresinin olay tarihinden itibaren 1 (bir) aya kadar uzayabileceğini, kişinin dava konusu yaralanmaya bağlı olarak başka birisinin geçici veya sürekli olarak bakımına muhtaç durumda olmadığının tespit edildiği anlaşılmıştır.

Davacının asgari ücret üzerinde düzeyindeki geliri, ... yazı cevabı, kaza tarihi itibarıyla geçerli maluliyete esas yönetmelik hükümlerine uygun alınan maluliyet raporu, Yargıtay içtihatları, TRH-2010 yaşam tablosuna göre aldırılan aktüer bilirkişi raporuna göre davacının toplamda 2.103,98-TL geçici işgöremezlik, 311,561,14-TL sürekli işgöremezlik ve ... tarafından karşılanması mümkün olmayan 9.677,00-TL tedavi gideri talebinin yerinde olduğunun bildirildiği, davacı vekilinin talep arttırım dilekçesinde davacıya yapılan ödemeler tenzil edilmeksizin toplam tazminat miktarı olan 394.561,14-TL üzerinden ... plaka sayılı araç sürücüsünün yüzde 25 kusur oranı dikkate alınarak sadece davalı ....'den 98.640,28-TL maddi tazminat talebinde bulunulduğu görülmüştür.

Davacı vekilinin talep arttırım dilekçesi ile açıkça teselsülden vazgeçtiği, zararın tamamından müteselsilen sorumlu olanlardan biri hakkında feragatin diğer müteselsil sorumluya etkisinin bulunmadığı, 6098 sayılı TBK'nın 168/2. maddesi uyarınca alacaklının müteselsil borçlulardan birinin durumunu diğeri aleyhine iyileştirmesinin sonuçlarına katlanması hükmünün de somut olayda uygulama alanı bulmadığı (bkz. ... karar sayılı ilamı) anlaşılmıştır. Bu nedenlerle davacının davalı .... yönünden maddi tazminat talebi yerinde olduğundan dava ve talep arttırım dilekçesindeki taleple bağlı kalınarak 98.440,28-TL sürekli işgöremezlik, 100,00-TL geçici işgöremezlik ve 100,00-TL tedavi giderinden kaynaklı toplam 98,640,28-TL'nin davalının temrrüde düşürüldüğü 13/08/2020 tarihinden itibaren talep gibi yasal faiz işletilerek davalı ....'den tahsili gerektiği anlaşılmış olup, aşağıda şekilde davanın kısmen kabulüne dair hüküm kurulması gerekmiştir.

Davanın KISMEN KABULÜ ile;

1.Maddi tazminat yönünden davacı (davalı .... hariç) davadan feragat ettiğinden davalılar ... yönünden açılan davanın reddine,

2.Manevi tazminat yönünden yargılama sırasında davalı .... tarafından davacıya 25.000,00-TL manevi tazminat ödemesi yapıldığından davalı ... yönünden konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına,

3.98.440,28-TL sürekli işgöremezlik, 100,00-TL geçici işgöremezlik ve 100,00-TL tedavi giderinden kaynaklı toplam 98,640,28-TL maddi tazminatın 13/08/2020 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte (davalı sigorta şirketinin teminat limitiyle sınırlı sorumlu olması kaydıyla) davalı ....'den tahsili ile davacıya ödenmesine,

4.Maddi tazminat yönünden alınması gerekli 6.738,12-TL harçtan başlangıçta peşin alınan 54,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 6.683,72-TL harcın davalı ....'den alınarak hazineye irad kaydına,

5.Manevi tazminat yönünden alınması gerekli 179,90-TL harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,

6.Maddi tazminat yönünden davacı kendisini vekil ile temsil ettiğinden AÜT gereğince 15.782,44-TL vekalet ücretinin davalı ...'den alınarak davacıya ödenmesine,

7.Davacı taraf manevi tazminat yönünden vekalet ücreti talebinde bulunmadığından bu konu hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığına,

8.Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olarak 54,40-TL başvuru harcı, 54,40-TL peşin harç, 333,00TL ıslah harcı, 19,30-TL vekalet harcı toplamı 461,10-TL ile;

Davacı tarafından davalı ... yönünden yapılan 115,80-TL posta masrafları, 3.250,00-TL bilirkişi ücreti ve 1,360,00-TL adli tıp ve hastane muayene gideri olmak üzere toplam 4.725,80-TL'nin davalı ...'den alınarak davacıya ödenmesine, diğer davalılardan feragat nedeniyle 790,20-TL posta masrafının davacı üzerinde bırakılmasına,

9.Davalılar ...Müessesesi tarafından yapılan yargılama giderinin aksine talep olmadığından kendi üzerlerinde bırakılmasına,

10.6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki saatlik ücret tutarı karşılığı ticari arabulucu ücreti olan 1.320,00-TL'nin davalı ...'den alınarak hazineye gelir kaydına,

11.Davacı tarafından mükerrer yatırıldığı anlaşılan 419,90-TL keşif harcının karar kesinleşince ve talep halinde yatırana iadesine,

12.6100 sayılı HMK.'nın 333. maddesi gereğince taraflarca yatırılan gider avansından kalanın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, İlişkin, Davacı Vekili, Davalı... Vekilinin yüzlerine karşı verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.23/03/2023 Katip ... ✍e-imzalıdır Hakim .. ✍e-imzalıdır