6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili ----- davalı ------- tarihinde ticari satış ve alım sözleşmesi kapsamında müvekkili tarafından mal alımı karşılığında borçlu şirkete 55.000-USD teslim edildiğini, tarafların ortak mutabakatı çerçevesinde müvekkili tarafından 55.000-USD'nin borçlu şirkete teslim edilmesi, borçlu şirket ise müvekkil şirket tarafından teslim edilen tutar oranında mal teslimi hususunda borçlandığını, ancak borçlu şirketin 55.000,00-USD tutarındaki mal teslim etme borcunun yalnızca 44.712,00- USD'lik kısmını müvekkiline teslim ettiğini, borçlu şirketin mal teslimi konusunda sözleşmeye aykırı davranarak 10.288,00-USD tutarında malı müvekkili şirkete teslim etmeyerek zarara uğrattığını, müvekkili şirket tarafından ve taraflarınca yapılan tüm paranın iadesine ilişkin girişimlerin karşılıksız kaldığını, bu doğrultuda müvekkili şirketin zararlarının giderilmesi amacıyla icra takibi yapılmışsa da borçlu şirket tarafından kötüniyetli olarak itiraz edildiğini, zorunlu arabuluculuk sürecinde taraflar arasında anlaşma sağlanamaması üzerine de işbu davanın ikame edilmesi zaruretinin hâsıl olduğunu, ------- borçlulara tebliğ edilmiş olan ödeme emirlerine yapılmış olan itirazın iptaline, itirazın haksız ve kötü niyetli olması sebebiyle %20 icra inkar tazminatına, ödeme tarihinden karar tarihine kadar işleyecek olan yasal faiz ile birlikte ödenmesine,------ yapılmış olan itirazın iptaline, itirazın haksız ve kötü niyetli olması sebebiyle %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine, davacı müvekkilin davalıdan olan ---- Doları alacağının, takip tarihi olan ----- tarihinden itibaren 3095 sayılı kanun uyarınca uygulanacak temerrüt faizi ile birlikte ödeme günündeki Türk Lirası karşılığının davalıdan tahsiline, yargılama gideri, masraf ve vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davalı müvekkilinin, ---- dönüşüm sistemleri sektöründe faaliyet gösterdiğini, buna istinaden ----- dönüşüm parçaları üreterek ihracat gerçekleştirdiğini, işbu faaliyetler çerçevesinde davalı müvekkilinin ----sektöründen tanıdığı ----kendisini ---- tanıtan ------ müvekkil tarafından tam adı bilinmeyip kendisini -------- olarak tanıtan kişi ve yanlarında iştirak eden ve yine isimleri bilinmeyen -------- uyruklu iki kişi ile birlikte beş kişi olarak davalı müvekkilin faaliyet adresine ziyaret gerçekleştirdiğini, ziyaretin akabinde davalı müvekkilin Finans Müdürü ----ve Yönetim Kurulu Başkanı -------kişiler arasında toplantı gerçekleştirildiğini, toplantı devamında ------ bu ürünlere çok rağbet olduğunu ve bu ürünleri ------pazarlamak istediğini'', --- şirketi olduğunu'',-----birlikte halihazırda İran'da ithalat ve satışa yönelik faaliyetlerde bulunduğunu'' ve davacı şirket yetkilisi ------- onun ''yeğeni olduğunu'' yanı sıra ''üçünün birlikte iş yaptıklarını ve yapacaklarını'' toplantıdaki tanıklar huzurunda beyan ettiğini, toplantı neticesinde davalı müvekkil ile ---- alım satımı hususunda anlaşmaya vardığını, anlaşma neticesinde davalı müvekkil teslimatı yapılacak ürünler için ---- namına --------- dolarını peşinen teslim aldığını, teslim alınan tutar karşılığında davalı müvekkilin; ürünlerin teslimatını hem ----bulunan----hem --------gerçekleştirebileceği beyan edilmiş ve mutabık kalındığını, buna istinaden davalı müvekkil ilgili ürünlerin sevkiyatının gerçekleştiğini, davalı müvekkilin yoğun sevkiyat günü olması sebebiyle ---- işbu ürünleri teslim aldığına ilişkin belge imzalamamış, ancak ürünleri teslim aldığını, işbu teslimatların tamamının gerçekleştirilmiş olduğunu, davacı tarafın beyanlarına ek olarak bir kısmının ------ adına hareket eden ------- gerçekleştirilmiş olduğunu, öncelikle HMK 165 (2) maddesi kapsamında davacı tarafın veya yetkilisinin işbu dilekçede adı geçen ------, niteliği gereği yine işbu davayı sonucu ile doğrudan etkileyecek bir dava açmış, icra takibi başlatmış veyahut şikayette bulunmuş ise ilgili dosyaların celbi ile bekletici mesele olarak değerlendirilmesini; davacının icra takibine istinaden yapmış olduğu itirazın kabulünü, her halükarda söz konusu haksız davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya bırakılmasını talep etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE: Dava,

İİK 67. Maddesi kapsamında tacirler arasındaki ticari alım satım ilişkisine iddiasına dayalı olarak fatura alacağının tahsiline yönelik icra takibine yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.-------- takip dosyası celp edilmiş incelenmesinde; davacı-takip alacaklısı tarafından davalı-takip borçlusu aleyhine ---- tarihinde asıl alacak ------ tutarındaki alacağın, fer'ileriyle birlikte tahsiline yönelik genel haciz yoluyla yapılan icra takibi olduğu, ödeme emrinin borçluya 19/10/2020 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu tarafından verilen 7 günlük süre içerisinde itiraz dilekçesi sunulduğu, itiraz dilekçesinde borca ve fer'ilerine itiraz edildiği; icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verilmiş olduğu, itiraz dilekçesinin davacı alacaklıya tebliğ edilmediği görülmüştür. Mahkemece yapılan yargılama sırasında, taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Bilirkişi ------ tarafından düzenlenen ---- tarihli rapora göre; taraflar arasında sözleşme olmazsa dahi 55.000 USD tutarında nakit bir ödeme yapıldığı ve karşılğında ------ ürün alındığı, uyuşmazlık konusu 10.288 USD ile ilgili, olarak davacıya bir mal verilmediği ve bedel ödenmediği, ancak davalı tarafından bu malların ve bir kısım ödemelerin (USD) dava dışı ------teslim edildiği, e mail yazışmalarından anlaşıldığını, davalının da kabulünde olan bu tutarlar için, -------- hakkında şikayetçi olması durumunda müdahil olunacağı yönünde olduğu, açıklanan nedenlerle, davacının alacağının varlığını ve davalı şirketin de borcunu ödemiş olmasına rağmen, doğru kişiye ödemediğinden, davacıya karşı sorumlu olup olmadığı ve rücu edip edemeyeceği, konunun, mahkemenin dışında cezai yönden, başka bir yargılamayı gerektirip gerektirmediği ve gerekirse hukukçu bilirkişi tarafından farklı rapor alınıp alınmayacağı hususların tümünün mahkemenin takdirinde olduğu tespit edilmiştir.Davacı, davalı ile ticari mal alım satımı hususunda anlaşıldığını ve ---- nakit para teslim edildiğini, ancak davalının bu bedelin ----- kısmına ilişkin mal teslim edildiğini, arta kalan bedele ilişkin malın teslim edilmediğinden bahisle alacaklı olarak icra takibinde bulunmuş olup, Türk Medeni Kanunu m:6 gereği icra takibinde talep etmiş olduğu alacağının varlığını ispatlamak ile yükümlüdür. Davalı ise cevap dilekçesinde 55.000 USD nin davacı şirket tarafından ancak dava dışı -----namına verildiğini, bu peşin paranın taraflarınca teslim alındığını, bu bedel karşılığı ürünlerin aradaki anlaşmaya göre davacı şirket yetkilisine, ---------teslim edileceği hususunda mutabık kalındığını ileri sürerek taraflar arasındaki hukuki ilişkinin davacının iddia ettiğinden farklı olduğunu savunmuş bu kapsamda ispat yükünün yer değiştirdiği kanaatine varılmış, bu halde hukuki ilişkinin davalının ileri sürdüğü şekilde olduğunu davalı usule uygun kesin deliller ile ispatlamak ile yükümlüdür.6100 sayılı HMK 200. maddeye göre bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrarı ve itfası amacıyla yapılan hukuki işlemlerin, yapıldıkları zamanki miktar veya değerleri ikibinbeşyüz Türk Lirasını geçtiği takdirde senetle ispat olunması gerekir. Bu hukuki işlemlerin miktar veya değeri ödeme veya borçtan kurtarma gibi bir nedenle ikibinbeşyüz Türk Lirasından aşağı düşse bile senetsiz ispat edilemez.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 222. Maddesinde " Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK m:222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK m:222/2). Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması ve defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir. Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK m:222/4)." hükümlerine amirdir.Yukarıda verilen yasa maddeleri ve TTK 82. maddesi gözetildiğinde ticari davalarda, yani iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeleri ile ilgili olduğu davalarda, ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatı mümkündür. İİK madde 67 gereğince, itirazın iptali davasının itirazın tebliğinden itibaren, 1 yıl içinde açılması gerekir. Hak düşürücü süreler, dava şartı olup taraflar ileri sürmese de mahkemece resen gözetilir. Somut olayda icra takibindeki, itiraz dilekçesinin davacı alacaklıya tebliğ edilmemesi nedeniyle İİK'nun 67.maddesinde belirtilen bir yıllık hak düşürücü sürenin başlamadığı anlaşıldığından davanın süresi içinde açıldığı kabul edilmiştir.

Davacı tarafça başlatılan ilamsız icra takibi yabancı para üzerinden başlatılmış olup 2004 sayılı İİK 58/3. Maddesi değerlendirildiğinde ise de,------ karar numaralı karar gerekçesi,

TBK'nın 99. maddesi ile getirilen düzenleme dikkate alındığında, döviz alacağının aynen ödenmesinin talep edilebileceği hususları gözetildiğinde takibin usule uygun olduğu kanaati ile yargılamada esasın incelenmesine geçilmiştir.Taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümü amacıyla yapılan yargılama ve yargılama sırasında bilirkişilerden alınan denetime elverişli rapor içeriklerine göre; davacı/takip alacaklısının davalı/takip borçlusu hakkında ticari mal alım satımı için verilen para karşılığı malın teslim edilmediğinden bahisle takip başlattığı, davalı/takip borçlusunun tebliğ edilen ödeme emri üzerine takibe borca ve fer'ileri yönünden süresinde itiraz ettiği ve takibin durduğu, eldeki itirazın iptali davasının süresinde açıldığı, taraflar arasındaki ihtilafın sözleşme ilişkisi bulunup bulunmadığı, var ise tarafların kabulünde olan peşin ödeme konusu bedel karşılığı malın teslim edilip edilmediği hususundan kaynaklandığı, davalının ise davacı ile aralarındaki ilişkinin davacının iddiasından farklı olduğunu savunduğu, bu kapsamda ispat yükünü üzerine aldığı, bu durumda savunmasındaki şekilde ilişki- anlaşma (teslim, süre vs.) olduğunu davalının ispatlaması gerektiği, uyuşmazlığın halli ve taraflar arasındaki ticari ilişkinin tespiti için defter incelemesine karar verildiği, inceleme sonucu rapor kapsamında; davacının ticari defterlerinde dava konusu nakit girişin bedelinin görünmediği, davacı defterlerinin lehe delil vasfının bulunmadığı, taraflarca fatura düzenlenmediği, taraflarca verilmiş ------- formunun bulunmadığı anlaşılmış, davalı taraf ise süresinde kayıtları ibraz etmemiştir. Bu nedenle diğer deliller üzerinde değerlendirme yapmak gerekmiştir. Dava dilekçesine ekli davalı kaşe ve imzası bulunan belgede ---- tarihinde---------- teslim alınmıştır." ibaresinin bulunduğu, davacı tarafından bu peşin ödemenin yapıldığı ve davalı yanca teslim alındığı hususunda çekişme bulunmadığı, işbu nakit ödemenin avans ödemesi mahiyetinde olduğu, davalının ödeme karşılığı ürün teslimini ispatlaması gerektiği, yine davalının toplamda 44.712,00 USD lik ürün teslim ettiğinin ihtilafsız olduğu, davalı delillerinin incelenmesinde eksiklik bulunmaması adına ve yazılı delil başlangıcı mahiyetinde yazışmalar bulunduğundan davalı tanıklarının beyanlarının alındığı, ancak tanık delilinin takdiri delil olup hukuki ilişkinin kesin deliller ile ispatlanması gerektiği, davalı tarafa yemin delili hatırlatılması üzerine bu delile dayanıldığı, davacı şirket yetkilisince yemin beyanında 55.000USD paranın davacı şirket adına verildiğini, dava dışı diğer kişiler olan ----- ticaretle ilintisi olmadığını, bedel karşılığı ürünlerin ---------teslimine onay verilmediğini, mal tesliminin sadece davacı şirket adına yapılması gerektiğinin başından bildirildiğini beyan ettiği anlaşılmakla kalan 10.288 USD lik ürünün davalı tarafça davacıya teslim edilmediğinden bu itibarla davacının davalıdan takip tarihi itibariyle alacaklı olduğunun sabit olduğu,

İİK’nın 67. maddesinin 2.fıkrası hükmünce, icra-inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması ve alacağın likit ve belli olması gerektiği, bu nedenle alacağın likit olması ve diğer icra inkar tazminatına hükmedilebilme şartlarının olayda gerçekleşmesi nedeniyle, hüküm altına alınan asıl alacağın %20’si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1.Davanın kabulü ile; ------------ sayılı takibine yapılan itirazın iptali ile takibin 10.288 USD alacak üzerinden aynen devamına, Hükmolunan alacağın %20 'si olan (takip tarihi itibariyle takip miktarının TL karşılığı 77.978,92 TL nin) 15.595,78 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2.Alınması gerekli karar harcı 5.720,57 TL’den peşin olarak yatırılan 1.054,66 TL nin mahsubu ile 4.665,91‬ TL bakiye harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

3.Davacı tarafça yatırılan 1.054,66 TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

4.Davacı tarafından yapılan 67,8‬0 TL ilk dava masrafı, 900,00 TL bilirkişi, 614,60 TL tebligat müzekkere gideri olmak üzere toplam 1.581,8‬0 TL yargılama giderinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

5.Davacı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6.Arabuluculuk aşamasında yapılan ve Hazine tarafından karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin 6831 sayılı Kanuna göre davanın açılmasına sebebiyet veren davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,

7.Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,

8.Dosya arasında bulunan ---------- Esas sayılı dosya aslının ilgisiz olması nedeniyle derhal iadesine,

Mahkememizin bu kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren (2) hafta içinde (HMK 345/1), mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle, ------ Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesince incelenmek üzere tarafların istinaf yasa yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair davacı ve davalı vekilinin yüzüne verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/12/2023