6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilin 233 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında iktisadi devlet teşekkülü olduğunu, ... Tarım İşletmesi Müdürlüğünde yüklenici firma nezdinde çalışmakta iken işten ayrılan...' e ödenen 39.321,69-TL kıdem tazminatının rücuen tazmini talebiyle arabuluculuk görüşmesi öncesinde yapılan şifahi görüşmeler neticesinde nezdinde 167 gün çalıştıran ... Ltd. Şti. sorumluluğu oranında 1.336,87-TL ödeme yapıldığını, işçinin diğer işverenleri olan davalılar ile arabuluculuk görüşmesi yapılmış ise de anlaşma sağlanamadığını, davalıların çalışanının emeklilik nedeniyle doğan kıdem tazminatı ve diğer alacakların ödenmesini müvekkil idareden talep ettiğini ve 39.321,59-TL'nin...'e ödendiğini, söz konusu ödemenin davalı yüklenici firmalardan rücuen tahsili gerektiğini, yükleniciler ile idare arasında imzalanan idari ve teknik şartnamelerde yüklenicinin hak ve yükümlülüklerinin ayrıntılı olarak düzenlendiğini, idari ve teknik şartnameler ile sözleşmeler incelendiğinde dava dışı işçiye İdare tarafından yapılan ödemelerden davalı yüklenici firmaların sorumlu bulunduğunu belirterek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 37.984,72-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle belirtilen sorumluluk miktarıyla davalıdan rücuen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Usulüne uygun tebliğe rağmen davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır. DELİLLER VE GEREKÇE Dava, taraflar arasında imzalanan hizmet alımına dair sözleşme uyarınca dava dışı işçiye yapılan işçilik alacağına ilişkin ödemenin davalı şirketlerden rücuen tazmini istemine ilişkindir. Davalılar ... Grup... Limited Şirketi ve Aldemirler... AŞ. Yönünden davanın tefrikine, her iki davalı yönünden başka esas üzerinden davanın devam edilmesine karar verilmiştir.

Dosyanın konusunda uzman iş ve sosyal güvenlik uzmanı bilirkişiye tevdii ile, taraflar iddia ve beyanlarını karşılar, Mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık çerçevesinde var ise dava tarihi itibariyle davacı alacağını belirler rapor tanzim edilmesi istenilmiş gelen bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır.

Bilirkişi raporunda özetle; Davacı Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü ile davalı şirketler arasında personel hizmet alımına ait sözleşmeler imzalandığı, imzalanan sözleşmelerde işçi alacaklarından yüklenicilerin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığı, davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı, dava dışı işçi...' hizmet ilişkisinin 1475 Sayılı İş Kanunun yürürlükte bulunan 14. maddesine göre kıdem tazminatının ödenmesini gerektirecek şekilde sona erdiği, Mahkemenin dava dışı işçinin kıdem tazminatından davalı şirketin kendi dönemi ile sorumlu olduğu kanaatine varılması durumunda: ...' e davacı Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü tarafından 29.04.2020 tarihinde ödenen toplam 39.321,59 TL kıdem tazminatının, 37.984.72-TL davalılardan rücuan tazminini talep edebileceği hesaplanmış olup, işletilecek faizin mahkemenin takdirinde olduğu, -Davalılardan ... Tarım Ürünleri Nakliyat Orman Ürünleri Gıda İnşaat Tekstil Elektrik Petrol Temizlik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin, ilgili dönem kıdem tazminatının dava dışı iş ortaklığı ... tarafından ödenmiş olması nedeniyle sorumluluğunun bulunmadığı, kanaatine varılmıştır. ¸

11.09.2014 gün ve 29116 sayılı mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan 6552 sayılı Kanun'un 8.maddesi ile bazı kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanların kıdem tazminatını düzenleyen 4857 sayılı İş Kanunu'nun 112.maddesinde; "...4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları;

a)Alt işverenlerinin değişip değişmediğine bakılmaksızın aralıksız olarak aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde çalışmış olanların bu şekilde çalışmış oldukları sürelere ilişkin kıdem tazminatına esas hizmet süreleri, aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde geçen toplam çalışma süreleri esas alınarak tespit olunur. Bunlardan son alt işverenleri ile yapılmış olan iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanların kıdem tazminatları ilgili kamu kurum veya kuruluşları tarafından,

b)Aynı alt işveren tarafından ve aynı iş sözleşmesi çerçevesinde farklı kamu kurum veya kuruluşlarında çalıştırılmış olan işçilerden iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanlara, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında farklı kamu kurum ve kuruluşuna ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı esas alınarak çalıştırıldığı son kamu kurum veya kuruluşu tarafından, işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir..." şeklinde düzenleme yapılmıştır. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” hükmü bulunmaktadır. Dava konusu olayda da davacı ile davalı arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenlerin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu’ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenlerle birlikte müteselsilen sorumludur. Burada kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dava dışı işçiye karşı müteselsilen sorumludurlar. Asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide Borçlar Kanunu ve sözleşme hukuku esas alınacağından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gereklidir.

Alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular, kendi aralarındaki iç ilişkide, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda bir anlaşma yapabilirler. Nitekim 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 167.maddesinde düzenlenen, “Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır.” şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceği de açıkça belirtilmiştir.

Somut olayda, taraflar arasında akdedilen sözleşme ve eklerinde sorumluluğun yükleniciye ait olduğuna ilişkin açık hüküm bulunmaktadır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının ... Tarım işletmesi Müdürlüğünde hizmet alımı için davalılar ile sözleşme imzaladığı, dava dışı işçinin hizmet alımına ilişkin davalı şirketler nezdinde belirli bir dönem içinde çalıştığı görülmüştür. Alınan bilirkişi raporu denetime elverişli, usul ve yasaya uygun olduğundan hükme esas alınmıştır. Yukarıda açıklanan nedenlerle, taraflar arasında akdedilen sözleşmede işçilik ödemesi bakımından alt işverenin sorumluluğu konusunda açık hüküm bulunduğu, davalı .... Ltd. Şti.'nin yapılan ödeme nedeniyle sorumluluğunun kalmadığı, diğer davalıların işçinin çalıştığı dönemler sınırlı olmak üzere tam sorumluluğunun bulunduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne, asıl alacağa ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1.Davalı .... Limited Şirketi yönünden açılan davanın REDDİNE,

2.28.530,57-TL'nin 04/08/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı .... Limited Şirketi'nden tahsili ile davacıya ödenmesine, -3.514,29-TL'nin 04/08/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... .... Limited Şirketi'nden tahsili ile davacıya ödenmesine, -704,46-TL'nin 04/08/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...' den tahsili ile davacıya ödenmesine,

3.Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 2.237,11-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 650,00-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 1.587,11-TL harcın; 1.382,66-TL'sinin .... Limited Şirketi'den, 170,31-TL'sinin .... Limited Şirketi'den, 34,14-TL'sinin ...'den, alınarak hazineye irad kaydına.

4.Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T'ye göre hesaplanan 9.200,00-TL maktu vekalet ücretinin; 8.014,86-TL'sinin .... Limited Şirketi'den, 987,24-TL'sinin .... Limited Şirketi'den, 197,90-TL'sinin ...'den, alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine.

5.Davacı tarafından yapılan; 80,70-TL Başvuru Harcı, 650,00-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 730,70TL harcın ; 636,57-TL'sinin .... Limited Şirketi'den, 78,41-TL'sinin .... Limited Şirketi'den, 15,72-TL'sinin ...'den, alınarak davacıya verilmesine,

6.Davacı tarafından yapılan; 2.500,00-TL Bilirkişi ücreti, 514,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 3.014,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 2.598,58-TL lik kısmının; 2.263,83-TL'sinin .... Limited Şirketi'den, 278,85-TL'sinin .... Limited Şirketi'den, 55,90-TL'sinin ...'den, alınarak davacıya verilmesine.

7.HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan 1.640,00 TL zorunlu arabuluculuk giderinin; 1.428,74-TL'sinin .... Limited Şirketi'den, 175,99-TL'sinin .... Limited Şirketi'den, 35,28-TL'sinin ...'den, alınarak hazineye irad kaydına. - Fazla yatan gider avansı ile delil avansı var ise 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Adalet Bakanlığı Hukuk Muhakemeleri Gider Avansı Tarifesinin 5.maddesine göre karar kesinleştikten sonra istek halinde taraflara İADESİNE,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/05/2023