11. Ceza Dairesi

İNCELEME KONUSU

... Cumhuriyet Başsavcılığının 29.07.2021 tarihli ve 2021/30505 Soruşturma, 2021/21020 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii ...

1.Sulh Ceza Hakimliğinin 22.09.2021 tarihli ve 2021/4333 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 22.09.2021’de kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 30.05.2022 tarihli ve 2022/1844 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 01.07.2022 tarihli ve KYB-2022/86943 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 01.07.2022 tarihli ve KYB-2022/86943 sayılı kanun yararına bozma isteminin; “5271 sayılı Kanun’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında,

Her ne kadar ... Cumhuriyet Başsavcılığının 29/07/2021 tarihli kararında, şüpheli ile müşteki arasındaki ilişkinin konut alım satımından kaynaklanan hukuki ihtilaf olduğu gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de, müşteki vekilinin 28/07/2021 tarihli şikayet dilekçesinde, şüpheli ve müştekinin ... ili Odunpazarı İlçesi 71 Evler Mahallesi 190/IVc pafta, 10176 Ada, 4 Parsel de yer alan bir dairenin 70.000,00 Türk lirası bedelle satılmasına ilişkin emlak alım satım sözleşmesi yapılmasına ve daire bedeli olan 70.000,00 Türk lirasının peşin olarak ödenmesine rağmen satış sözleşmesine konu dairenin...isimli bir kişiye şüpheli tarafından satışının yapılarak tapu devrinin yapılmış olduğunu beyan etmiş olması karşısında, şüphelinin açık kimlik bilgilerinin tespit edilerek ifadesinin alınması, şikayet dilekçesi ekinde yer alan emlak alım satım sözleşmesinin aslının temin edilerek doğruluğunun ve imzaların müşteki ve şüpheli tarafa ait olup olmadığının tespit edilmesi, şikayete konu dairenin müştekiye teslim edilip edilmediği, edilmemiş ise nedeninin araştırılarak ortaya konulması, müştekiye satışı yapıldığı iddia edilen dairenin...isimli kişiye tapu devrinin yapıldığı iddiası nedeniyle adı geçen kişinin açık kimlik bilgilerinin tespit edilerek tanık sıfatıyla ifadesinin alınması, şikayet dilekçesinde tanık olarak isimleri bildirilen kişilerin tespit edilerek ifadelerinin alınması, ihtilaf konusu dairenin tapu kayıtlarının ilgili tapu müdürlüğünden getirtilerek devir durumu veya sahiplilik akıbetinin araştırılması sonucuna göre değerlendirme yapılarak dolandırıcılık suçunun unsurlarının oluşup oluşmadığının ortaya konulması gerektiği gözetilerek eksik soruşturma ile verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.“ Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

1.5271 sayılı Kanun‘un 160 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında;

Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir.

2.5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172 nci maddesinin birinci fıkrası; “(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir. ...“ Şeklinde düzenlenmiştir.

3.5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173 üncü maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir. (2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir. (3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir.

Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir. (4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa,

Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir. ...“ Hükümleri yer almaktadır.

4.Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere;

Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172 nci maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir.

5.Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.

6.Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; şüpheli ...'ın, şikâyetçi ...a müteahhitlik yaptığını, ... İli,...r Mahallesi, 190-IVc pafta, 10176 Ada, 4 Parsel’de bitmek üzere bir inşaatının olduğunu ve belirtilen yerde bir adet satılık dairesinin bulunduğunu söyleyerek 70.000,00 TL bedelle satacağını vaad ettiğinin, şikâyetçi ile eşinin bu daireyi beğenmesi sonrası satış konusunda anlaştıklarının ve şikâyetçinin şüpheliye 70.000,00 TL para ödeyerek aralarında sözleşme yaptıklarının, bununla birlikte şikâyetçinin bir çok kez tapudan devir yapılmasını talep etmesine rağmen, bir takım bahanelerle devrin gerçekleştirilmediğinin, şüphelinin tapuda devir yapacağından bahisle şikâyetçiyi inandırarak parasını alıp, akabinde gayrimenkulü başkasına satmak suretiyle haksız menfaat elde ettiğinin iddia olunması karşısında; şüphelinin ifadesinin alınması, gayrimenkulün satıldığının iddia olunduğu kişi ile şikâyet dilekçesinde bildirilen tanıkların beyanlarına başvurulması, dosya kapsamındaki sözleşmenin taraflar arasında düzenlenip düzenlenmediğinin kuşkuya yer bırakmayacak bir şekilde tespit edilmesi, ödemenin nasıl ve ne şekilde gerçekleştiğinin ortaya konulması, tüm tapu kayıtlarının getirtilerek incelenmesi, şüphelinin tapuda devir yetkisinin bulunup bulunmadığının araştırılması, sonucuna göre somut olayda dolandırıcılık suçunun unsurlarının oluşup oluşmadığının tayin ve takdiri gerekirken; "...şüpheli ile müşteki arasındaki ilişkinin konut alım satımından kaynaklanan hukuki nitelikteki ihtilaf olduğu, ortada bir suç ve suçlu bulunmadığı.." şeklindeki hatalı gerekçe ve eksik soruşturma neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

1.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2.... 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 22.09.2021 tarihli ve 2021/4333 Değişik İş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

27.11.2023 tarihinde karar verildi.