6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Rücuen Tazminat davasının açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin aldığı ihalelere konu işlerin bir kısmını taşeron şirketler aracılığı ile yaptırdığını, davalı şirketlerinde müvekkili şirketin taşeronları olarak çalışmış olduğunu, davalıların taşeron olarak çalıştığı dönemlerde, davalı şirketlerde çalışan işçilerden ...'ın işçilik alacakları için... Büyükşehir Belediyesi Başkanlığına karşı arabuluculuk yoluna başvurduğunu, arabuluculuk görüşmeleri neticelerinde 09.09.2019 tarihinde tarafların anlaşmış olduğunu, başvurucunun işçilik alacaklarının, arabuluculuk ücret ve masraflarının... Büyükşehir Belediyesi tarafından ödendiğini, 12.835,00 TL ödeme tutarının, müvekkili şirketin hakediş alacaklarından 25.08.2022 tarihinde kesilmiş olduğunu, beyanla hizmet alım sözleşmesi uyarınca 12.835,00 TL’nin ödeme tarihi olan 25/08/2022 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıların sorumlu oldukları payları oranında tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır. Dava hizmet sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Mahkememizce taraflar arasındaki sözleşmeler, ödeme belgeleri ve dava dışı işçinin hizmet dökümü incelenerek dosya kapsamında hesap uzmanı bilirkişiden rapor alınmıştır.

23/08/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"...Dava dışı işçi ... ile ilgili olarak Arabuluculuk görüşmelerinde varılan anlaşma neticesinde yapılan ödemeye istinaden 25.08.2022 tarihinde davacının hakedişinden kesilen 12.835,00 TL'nin aşağıda belirtilen miktarlarda davalılara rücu eebileceği kanaatine varılmıştır...

2.348,81 TL -... Tarım Fidancılık Peyzaj Tarım Ürünleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi

4.389,57 TL -...Peyzaj İnşaat Turizm Petrol Nakliyat Tarımsal Ürünler İthalat İhracat Ticaret Limited Şirketi

6.096,63 TL -... Peyzaj İnşaat Tarımsal Ve Hayvansal Ürünler İthalat İhracat Tarımsal Danışmanlık Ve Proje Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi..." şeklinde hesaplandığı görülmüştür.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatili ücreti, UBGT, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.(Konuya ilişkin aynı doğrultudaki açıklamalar için Y.6 HD. 2021/777E-2021/551K., Y. 15 HD. 2021/1521E.-2021/2333K., Y. 15. HD 2021/616E.-2021/1083K., Y. 23 HD. 2019/2339E.- 2021/225K., İzmir BAM 2020/1020E.-2021/1082K., sayılı kararları incelenebilir.)

Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olay ele alındığında; uyuşmazlığa konu hizmet alım tip sözleşmesinde işçi alacakları konusunda tarafların müteselsil sorumluluklarına dair bir düzenlemenin yer almadığı, bu halde işçiye ödenen kıdem tazminatının tamamından, işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak davalı yüklenicilerin sorumlu oldukları, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücretinden son işveren, davalı ... şirketinin sorumlu olduğu anlaşılmıştır.

Yapılan açıklamalar kapsamında hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davalıların sorumlu oldukları dönemle orantılı olarak davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Davacı vekili tarafından ödeme tarihlerinden itibaren faiz talebinde bulunulmuş ise de, BK.'nın 117. maddesi uyarınca muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarı ile mütemerrit duruma düşer. Bu durumda alacaklı ancak temerrüt tarihinden itibaren faiz isteyebilir. İhtarnamenin bulunmaması halinde ise icra takibi varsa icra takip tarihinden, icra takibinin bulunmaması halinde ise dava tarihinden itibaren faiz istenebilir.(Aynı yönde bkz. Ankara BAM 4. HD. 2023/54E., 2023/2335 K., 21/09/2023T.) Davaya konu olayda davacı taraf dava açmadan önce davalıları temerrüde düşürdüğünü yargılama sırasında iddia ve ispat etmediğinden mahkememizce dava tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir.

1.Davanın KABULÜ ile;

a)) 2.348,81 TL'nin, dava tarihi olan 27/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı ... Tarım Fidancılık Peyzaj Tarım Ürünleri Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,

b)) 4.389,57 TL'nin dava tarihi olan 27/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı ...Peyzaj İnşaat Turizm Petrol Nakliyat Tarımsal Ürünler İthalat İhracat Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,

c)) 6.096,63 TL'nin dava tarihi olan 27/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı ... Peyzaj İnşaat Tarımsal Ve Hayvansal Ürünler İthalat İhracat Tarımsal Danışmanlık Ve Proje Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,

2.Alınması gereken toplam 876,76-TL karar ve ilam harcından daha önceden peşin alınan toplam 269,85-TL harcın mahsubu ile bakiye 606,91-TL harcın; 111,06-TL'sinin ... Tarım Fidancılık Peyzaj Tarım Ürünleri Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi'den, 207,56-TL'sinin ...Peyzaj İnşaat Turizm Petrol Nakliyat Tarımsal Ürünler İthalat İhracat Ticaret Limited Şirketi'den, 288,28-TL'sinin ... Peyzaj İnşaat Tarımsal Ve Hayvansal Ürünler İthalat İhracat Tarımsal Danışmanlık Ve Proje Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'den, alınarak hazineye irat kaydına.

3.Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 12.835,00-TL vekalet ücretinin; 2.348,81-TL'sinin ... Tarım Fidancılık Peyzaj Tarım Ürünleri Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi'den, 4.389,57-TL'sinin ...Peyzaj İnşaat Turizm Petrol Nakliyat Tarımsal Ürünler İthalat İhracat Ticaret Limited Şirketi'den, 6.096,63-TL'sinin ... Peyzaj İnşaat Tarımsal Ve Hayvansal Ürünler İthalat İhracat Tarımsal Danışmanlık Ve Proje Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'den, alınarak davacıya verilmesine,

4.Davacı tarafından yapılan; 179,90-TL Başvuru Harcı, 179,90-TL Peşin/nisbi Harcı, 89,95-TL Tamamlama Harcı, 2.500,00-TL Bilirkişi ücreti, 233,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 3.182,75TL'nin; 582,44-TL'sinin ... Tarım Fidancılık Peyzaj Tarım Ürünleri Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi'den, 1.088,50-TL'sinin ...Peyzaj İnşaat Turizm Petrol Nakliyat Tarımsal Ürünler İthalat İhracat Ticaret Limited Şirketi'den, 1.511,81-TL'sinin ... Peyzaj İnşaat Tarımsal Ve Hayvansal Ürünler İthalat İhracat Tarımsal Danışmanlık Ve Proje Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'den, alınarak davacıya verilmesine,

5.Arabuluculuk ücreti olarak suç üstü ödeneğinden karşılanan 3.200-TL'nin; 585,60-TL'sinin ... Tarım Fidancılık Peyzaj Tarım Ürünleri Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi'den, 1.094,40-TL'sinin ...Peyzaj İnşaat Turizm Petrol Nakliyat Tarımsal Ürünler İthalat İhracat Ticaret Limited Şirketi'den, 1.520,00-TL'sinin ... Peyzaj İnşaat Tarımsal Ve Hayvansal Ürünler İthalat İhracat Tarımsal Danışmanlık Ve Proje Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'den, alınarak hazineye irad kaydına,

6.Gider avansından sarf edilmeyen miktarın 6100 Sayılı HMK'nın 333. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda, 6100 sayılı HMK'nın 341/2. Maddesi uyarınca miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/11/2023