6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

....

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davalılar ile müvekkili şirket arasında hizmet sözleşmesi imzalandığını, sözleşme konusu işte davacı şirketler çalışanı olan Dava dışı işçi ... tarafından açılan davada... Sayılı kararla davanın kabulü ile müvekkil Şirketten davacı Yağmur Alver'in talepleri doğrultusunda alacaklarının tahsiline karar verildiğini, kararın kesinleştiğini, Müvekkil Şirketin ... sayılı dosyası üzerinden gönderilen icra emri gereği icra dosyasına 06.08.2021 tarihinde 33.446,77.-TL ödeme yaptığını dava dışı işçi... tarafından tarafından açılan davada... Sayılı kararla davanın kabulü ile müvekkil Şirketten davacı ...'in talepleri doğrultusunda alacaklarının tahsiline karar verildiğini, kararın kesinleştiğini, Müvekkil Şirketin ... sayılı dosyası üzerinden gönderilen icra emri gereği icra dosyasına 12.12.2019 tarihinde 16.275,96.-TL ve nakit teminat olarak, kararın kesinleşmesi neticesinde de 06.05.2022 tarihinde bakiye borç muhtırasında bildirilen 3.795,20.-TL ödeme yaptığını, davalılarla imzalanan sözleşmelere göre işçi alacaklarında davalı şirketlerin sorumlu bulunduğunu, bu nedenlerle; fazlaya dair talep hakkımız saklı kalmak kaydıyla 06.08.2021 tarihinde ödenen 33.446,77.-TL, 12.12.2019 tarihinde ödenen 16.275,96.-TL ve 06.05.2022 tarihinde ödenen 3.795,20.-TL'nin toplam 53.517,93.-TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı .... tarafından yapılan işçilik alacakları içerisindeki davalı şirketin sorumlu olduğu tutarlara karşılık toplam 9.586,12.TL olarak hesapladıkları tutar yönünden davayı kısmen kabul, bu tutarı aşan diğer alacak talep kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmesini, davanın kısmen kabul beyanlarına göre karar verilmesini, kısmen kabul beyanlarının ilk celseden ve delillerin toplanmasından önce yapılmış olduğu dikkate alınarak, davalı hakkında yargılama giderlerine hükmedilmemesini, ilam vekalet ücreti yönünden ise davalı lehine gerekli yasal indirimin yapılmasını talep etmişlerdir. Diğer davalılar tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır. Dava hizmet sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Mahkememizce taraflar arasındaki sözleşmeler, ödeme belgeleri ve dava dışı işçinin hizmet dökümü incelenerek dosya kapsamında hesap uzmanı bilirkişiden rapor alınmıştır.

13/06/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Davacı talebinin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 06.08.2021 tarihinde ödenen 33.446,77.-TL, 12.12.2019 tarihinde ödenen 16.275,96.-TL ve 06.05.2022 tarihinde ödenen 3.795,20.-TL'nin toplam 53.517,93.-TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan rücuen tahsili olduğu, Davacı Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi ile davalı şirketler arasında yardımcı işlerde hizmet alımı sözleşmesi imzalandığı, İmzalanan sözleşmede işçi alacaklarından yüklenicinin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldı davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı, Mahkemenin dava dışı işçilerin kıdem tazminatından davalı şirketlerin kendi dönemi ile sorumlu olduğu kanaatine varılması durumunda: davacının dava dışı işçi ... Sayılı ilamı gereğince... Sayılı Dosyasına tarihinde: 06.08.2021 tarihinde yapılan toplam 33.446,77.TL TL ödemenin; toplam 33.446,77 TL sini davalı Şirketlerden rücuen tazminini talep edebileceği,...Davacının dava dışı işçi ... ile ilgili .... Sayılı ilamı Ankara 11. İcra Müdürlüğünün 2019/15943 Sayılı Dosyasına 12.12.2019 tarihinde 16.275,96.-TL ve 06.05.2022 tarihinde 3.795,20.-TL olmak üzere toplam 20.071,16 TL ödemenin, toplam 13.107,37 TL sini davalı Şirketlerden rücuen ödeyebileceği ödeme tarihlerine göre davalıların Sorumlu Olduğu Miktarlar Tablo Halinde Aşağıda Sunulmuştur....Her iki işçi için davalılara rücu edilebilecek toplam miktarın 33.446,77 TL +13.107,37-TL 46.554,14 TL olacağı " hususları belirtilmiştir.

Taraf vekillerinin rapora karş ileri sürdükleri itirazlar ve dava tarihinden sonra yapılan ödemeler nazara alınarak hesaplama yapılması hususların ek rparo tanzimi istenilmiş 20/11/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; " Davacı talebinin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 06.08.2021 tarihinde ödenen 33.446,77.-TL, 12.12.2019 tarihinde ödenen 16.275,96.-TL ve ödenen 3.795,20.-TL'nin toplam 53.517,93.-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan rücuen tahsili olduğu, Davacı ... ile davalı şirketler arasında yardımcı işlerde hizmet alımı sözleşmesi imzalandığı, İmzalanan sözleşmede işçi alacaklarından yüklenicinin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer alı davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı, Davalı ... 12.10.2022'de ... için 5.690,81.-TL, ... için 3.895,31.-TL olmak üzere Her iki işçi için toplam 9.586,12.-TL ödeme yaptığı anlaşıldığından, belirtilen tutarlar ilgili işçinin davalı ... hesaplanan Mahkemenin dava dışı işçilerin kıdem tazminatından davalı şirketlerin kendi dönemi ile sorumlu olduğu kanaatine varılması durumunda: Davacının dava dışı işçi ... Sayılı Dosyasına tarihinde: 06.08.2021 tarihinde yapılan toplam 33.446,77 TL ödemenin;, davalı ... Firmasının yaptığı ödeme düşüldükten sonra toplam 28.536,00 TL sini davalı Davalıların Sorumlu Olduğu Miktarlar Tablo Halinde Aşağıda Sunulmuştur....

Davacının dava dışı işçi ... Sayılı Dosyasına 12.12.2019 tarihinde 16.275,96.-TL ve 06.05.2022 tarihinde 3.795,20.-TL olmak üzere toplam 20.071.16 TL ödemenin. davalı ... Firmasının yaptığı ödeme talep edebileceği, Ödeme tarihlerine göre davalıların Sorumlu Olduğu Miktarlar Tablo Halinde Aşağıda Sunulmuştur... Her iki işçi için davalılara rücu edilebilecek toplam miktarın 28.536,00 TL+15.395,81TL - 43.931,81-TL olacağı" hususları belirtilmiştir.

Ek raporun dosya kapsamına uygun düştüğü, denetime elverişli hazırlandığı kök rapora gelen itirazların giderildiği görülmekle rapor hükme esas alınmıştır.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatili ücreti, UBGT, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.(Konuya ilişkin aynı doğrultudaki açıklamalar için ...., sayılı kararları incelenebilir.)

Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olay ele alındığında; taraflar arasında düzenlenen hizmet alım tip sözleşmesinde işçi alacakları konusunda tarafların müteselsil sorumluluklarına dair bir düzenlemenin yer almadığı, yapılan ödemenin dava dışı işçilerin davalı yüklenici nezdinde çalıştıkları dönemden kaynaklandığı bu halde davalı yüklenicinin sorumluluğunun bulunduğu ve davacı tarafından yapılan ödemenin davalılardan rücu edilebileceği anlaşılmıştır.

Diğer yandan davalılardan ... tarafından dava dışı işçi ... için 12/10/2022 tarihinde 5.690,81 TL ve dava dışı işçi ... için 3.895,31 TL olmakla toplam 9.586,12 TL ödeme yapıldığı görülmüştür. Dava tarihinden sonra yapılan ödemeler nedeniyle davacı tarafından davalı ... aleyhine yöneltilen davanın 9.586,12 TL yönünden konusuz kaldığı anlaşılmakla 9.586,12 TL yönünden; dava konusuz kaldığından, esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Yapılan açıklamalar kapsamında hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davalıların sorumlu oldukları dönemle orantılı olarak davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Davacı vekili tarafından ödeme tarihlerinden itibaren faiz talebinde bulunulmuş ise de, BK.'nın 117. maddesi uyarınca muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarı ile mütemerrit duruma düşer. Bu durumda alacaklı ancak temerrüt tarihinden itibaren faiz isteyebilir. İhtarnamenin bulunmaması halinde ise icra takibi varsa icra takip tarihinden, icra takibinin bulunmaması halinde ise dava tarihinden itibaren faiz istenebilir...Davaya konu olayda davacı taraf dava açmadan önce davalıyı temerrüde düşürdüğünü yargılama sırasında iddia ve ispat etmediğinden mahkememizce dava tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir.

1.Davanın KISMEN KABULÜ ile; toplam 43.931,81 TL'nin;

a)) 2.722,96 TL'sinin, dava tarihi olan 23/09/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı....'nden alınarak davacıya verilmesine,

b)) 2.848,88 TL'sinin dava tarihi olan 23/09/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı ...den alınarak davacıya verilmesine,

c)) 1.684,14 TL'sinin dava tarihi olan 23/09/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı....'nden alınarak davacıya verilmesine,

d)) 3.352,55 TL'sinin dava tarihi olan 23/09/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı....nden alınarak davacıya verilmesine,

e)) 5.272,78 TL'sinin dava tarihi olan 23/09/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı ....'nden 1.175,58-TL'sinin alınarak davacıya verilmesine,

4.Davacı tarafından yapılan; 80,70-TL Başvuru Harcı, 913,96-TL Peşin/nisbi Harcı, 1.700,00-TL Bilirkişi ücreti, 3.156,75-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 5.851,41TL'nin; davalı ....'nden 98,40-TL'sini, ...nden 384,29-TL'sinin alınarak davacıya verilmesine,

5.Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18A/13. Maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan ve suç üstü ödeneğinden karşılanan 1.640-TL dava şartı arabuluculuk giderinin; davalı .... 107,70-TL'sinin alınarak tahsili ile hazineye irat kaydına,

6.Gider avansından sarf edilmeyen miktarın 6100 Sayılı HMK'nın 333. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde iadesine, Dair, davacı ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı (e-duruşma), diğer davalıların yokluğunda diğer tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ...nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/06/2024 ...